Naar de inhoud

21+ toets: uitleg en gratis oefenen voor de hbo-toelatingstoets

Door de redactie van Denkniveau

Bijgewerkt 13 november 20267 min lezenFeiten gecontroleerd op 8 oktober 2026

De 21+ toets (ook wel 21 plus toets of 21+ toelatingsonderzoek) is de toelatingstoets voor het hbo als je 21 jaar of ouder bent en geen havo-, vwo- of mbo 4-diploma hebt. Bij de meeste hogescholen hoort er een capaciteitentest bij, het vaakst de MCT-H van NOA, en de grens ligt vaak op stanine 4. Oefenen kan op Denkniveau.nl: gratis met de 21+ oefentest (acht vragen in 2:15 minuten, zonder account) en de acht uitgewerkte voorbeeldvragen op deze pagina, en met een oefenpas van € 12,95 (7 dagen) of € 17,95 (30 dagen) maak je de volledige MCT-H, de adaptieve MCT-A van Hogeschool Utrecht en de ACT van Fontys, met een indicatieve stanine per onderdeel. Hieronder lees je welke test jij krijgt, hoe je wordt beoordeeld en wanneer de eerstvolgende toets is.

Welke test maak je bij de 21+ toets?

Elke hogeschool kiest zelf. Dit kom je het vaakst tegen:

  • Een capaciteitentest van NOA. NOA is het meest gebruikte testbureau: bij Hogeschool Utrecht (de adaptieve MCT-A), De Haagse Hogeschool, Inholland, Saxion, NHL Stenden, Aeres, de HKU en bij een deel van de opleidingen van Hanze (de MCT-H).
  • De ACT van Ixly. Die gebruikt Fontys. Alles daarover staat bij de Fontys 21+ toets.
  • Een test van Calder Werkt (vroeger AOB Compaz). Bij HZ, Hogeschool Leiden en een deel van Avans. Zie de 21+ toets van Calder Werkt.
  • De toets van LOI en NTI. Bij LOI en NTI en voor een aantal ICT- en techniekopleidingen van Avans.
  • Vak- en taaltoetsen in plaats van een capaciteitentest: bij de HvA, Hogeschool Rotterdam en de CHE. Daar draait het om kennis, meestal op havo-examenniveau.

Alle hogescholen met hun test, kosten en regels voor herkansen staan in de 21+ toets per hogeschool. Ga je naar de pabo, lees dan ook de 21+ toets voor de pabo; wil je naar de universiteit, dan heet het colloquium doctum. Twijfel je, kijk dan in de brochure van je hogeschool of in je uitnodiging.

De 8 onderdelen van de NOA-test

De MCT-H van NOA bestaat uit acht korte onderdelen over taal, cijfers, figuren en snelheid. Elk onderdeel heeft een eigen klok en begint met makkelijke vragen, die steeds moeilijker worden. Volgens NOA krijgen de meeste mensen niet alle vragen af. Hogescholen kiezen soms een deel: De Haagse Hogeschool gebruikt alle acht onderdelen, NHL Stenden en Saxion er vijf.

OnderdeelFactorVragenTijdKies
ExclusieLogisch nadenken met plaatjesRuimtelijk307 min1 uit 5
WoordanalogieënLogisch nadenken met woordenTaal309 min1 uit 5
SpiegelbeeldenOmdraaien van plaatjesRuimtelijk3015 min2 uit 6
ControlerenControlerenSnelheid1004 min1 uit 2
CijferreeksenLogisch nadenken met cijfersCijfers3015 min1 uit 5
WoordrelatiesVergelijken van woordenTaal459 min2 uit 4
ComponentenCombineren van vormenRuimtelijk309 min2 uit 6
RekenvaardigheidRekenenCijfers305 min1 uit 4
Samen 73 minuten werktijd. Aantallen en tijden volgen gepubliceerd onderzoek naar de MCT-M (Gedrag & Organisatie, 2018); NOA publiceert ze voor de MCT-H niet. De Haagse Hogeschool noemt voor haar acht onderdelen ongeveer 68 minuten.

Bij woordrelaties, spiegelbeelden en componenten kies je twee antwoorden. Hoe elk onderdeel werkt, met een uitgewerkt voorbeeld, lees je bij de NOA-capaciteitentest. Hogeschool Utrecht gebruikt de adaptieve MCT-A: zes van deze onderdelen, met maximaal een minuut per vraag.

Zo word je beoordeeld

NOA telt per onderdeel hoeveel vragen je goed hebt en zet dat om in een stanine: een score van 1 tot 9, vergeleken met een normgroep van mensen met een bepaald opleidingsniveau. Waar de grens ligt, bepaalt de hogeschool:

  • Saxion: in principe minimaal stanine 4 op álle vijf onderdelen. Haal je één onderdeel niet, dan herkans je het hele capaciteitenonderzoek.
  • NHL Stenden: minimaal "niveau 4".
  • De Haagse Hogeschool: minimumscores per onderdeel, die per opleiding verschillen.
  • Aeres: je "algemeen capaciteitenniveau" moet het niveau van afgestudeerde mbo 4-studenten halen.
  • Hogeschool Utrecht: een vergelijking met een normgroep; je rapport toont de minimale eisen per opleiding.

Stanine 4 heet "laag gemiddeld": in een normgroep haalt ongeveer 77 van de 100 mensen een 4 of hoger. Je hoeft dus geen uitblinker te zijn. Maar vraagt je hogeschool die grens op elk onderdeel, zoals Saxion, dan beslist je zwakste onderdeel. Meer over de schaal lees je bij stanine, en wat elke hogeschool vraagt bij hoe moeilijk is de 21+ toets.

Drie regels bepalen je score. De eerste twee staan in gepubliceerd onderzoek naar de MCT:

  • Alleen goede antwoorden tellen. Een fout antwoord kost niets extra. Laat dus geen vraag open.
  • Twee antwoorden? Dan moeten ze allebei goed zijn. Eén goed vinkje levert geen punt op.
  • Tempo telt mee. De tijd is krap, dus wie vlot werkt, beantwoordt meer vragen.

Liever kijken? In ruim drie minuten uitgelegd

21+ toets hbo uitgelegd: wat zit erin en hoe bereid je je voor?

Video · 3:42 · met Nederlandse ondertiteling

Spring naar een onderwerp (9 hoofdstukken)
Doe de gratis 21+ oefentest Of oefen onbeperkt vanaf €12,95

De video staat op YouTube en laadt pas als je op afspelen klikt. YouTube kan dan cookies plaatsen; zie de cookieverklaring. Eigen oefenvragen, gemaakt door de Redactie Denkniveau; de stem is synthetisch.

Zo bereid je je voor op de 21+ toets

NOA zegt zelf dat je niet echt kunt leren voor een capaciteitentest, maar dat voorbeelden bekijken helpt: je weet dan wat je kunt verwachten en bent waarschijnlijk minder zenuwachtig. Oefenen draait dus om de vraagvormen en het tempo kennen voordat de klok loopt.

  1. 1

    Doe de gratis 21+ oefentest

    Acht vragen, één van elk onderdeel, in 2:15 minuten: het tempo van de test. Zonder account en met uitleg bij elke vraag. Daarna weet je welk onderdeel je het lastigst vindt. Start de gratis 21+ oefentest.

  2. 2

    Oefen je zwakste onderdelen

    Gratis voorbeeldvragen van alle acht onderdelen staan bij de 21+ voorbeeldvragen. Met een oefenpas oefen je elk onderdeel los, met steeds nieuwe vragen en uitleg.

  3. 3

    Maak een volledige simulatie

    Kies alle acht onderdelen (73 minuten), de vijf van NHL Stenden of je eigen selectie, of de adaptieve MCT-A zoals bij Hogeschool Utrecht. Je rapport geeft per onderdeel een indicatieve stanine en laat zien of je op of boven de 4 zit.

21+ toets oefenen: gratis voorbeeldvragen met uitleg

Zo zien de acht onderdelen eruit, elk met het goede antwoord en de uitleg erbij. Het zijn onze eigen oefenvragen in de vorm van de MCT-H van NOA, geen vragen uit de toets zelf. Probeer eerst zelf het antwoord te vinden voordat je de uitleg leest.

1. Exclusie

Je ziet vijf figuren. Vier volgen dezelfde regel, één niet: kies die ene.

Uitleg

  1. 1.Het principe: in vier figuren staat de stip binnen de vorm.
  2. 2.Figuur 3 heeft de stip erbuiten: die hoort er niet bij.
  3. 3.Het juiste antwoord is figuur 3.

2. Woordanalogieën

Zoek het verband tussen de eerste twee woorden en kies het woord dat op dezelfde manier bij het derde woord hoort.

kapper – kapsalon = boer – boerderij

Uitleg

  1. 1.Een kapper werkt in een kapsalon en een boer werkt op een boerderij. Een trekker is een voertuig van de boer, geen werkplek.
  2. 2.Het juiste antwoord is boerderij.

3. Spiegelbeelden

Onder een figuur staan zes gedraaide versies. Vier zijn alleen gedraaid, twee zijn ook omgeklapt: vink die twee aan.


Uitleg

  1. 1.Draai elke figuur in gedachten terug tot hij rechtop staat, zoals de bovenste figuur. Let op hoe de trap loopt en welk eindstuk het lange is.
  2. 2.Bij figuur 1 en figuur 4 is dat precies andersom: die zijn omgeklapt. De andere vier zijn alleen gedraaid.
  3. 3.De juiste antwoorden zijn figuur 1 en figuur 4.

4. Controleren

Twee rijen cijfers of letters: zijn ze precies gelijk? Dit onderdeel draait om snelheid.

6403416 – 6403416

Uitleg

  1. 1.Beide rijen zijn teken voor teken gelijk.
  2. 2.Het juiste antwoord is “gelijk”.

5. Cijferreeksen

Ontdek de regel achter de rij getallen en kies het getal dat volgt.

1392781243

Uitleg

  1. 1.Elk getal is 3 keer zo groot als het vorige.
  2. 2.81 × 3 = 243.
  3. 3.Het juiste antwoord is 243.

6. Woordrelaties

Van vier woorden betekenen er twee ongeveer hetzelfde, of juist het tegenovergestelde: vink die twee aan.

Uitleg

  1. 1.Een woning is een huis: een plek waar mensen wonen. Wonen lijkt op woning, maar is een werkwoord; een kamer is maar een deel van een huis.
  2. 2.Het juiste antwoord is woning en huis.

7. Componenten

Welke twee van de zes figuren maak je precies met de losse stukken?


Uitleg

  1. 1.Het kleine stuk (een rechthoekje) past precies in de inkeping van het grote stuk.
  2. 2.Figuur 1 en figuur 3 zijn die figuur, alleen gedraaid. Bij de andere figuren is de inkeping of het kleine stuk net iets anders: breder, dieper, schuiner of op een andere plek.
  3. 3.De juiste antwoorden zijn figuur 1 en figuur 3.

8. Rekenvaardigheid

Een som waarin één getal ontbreekt. Je rekent zonder rekenmachine.

×30=9

Uitleg

  1. 1.3/10 van 30: deel eerst door 10 (30 : 10 = 3) en doe dat keer 3: 3 × 3 = 9.
  2. 2.Het juiste antwoord is 9.

Wil je meer? Bij 21+ toets voorbeeldvragen probeer je van elk onderdeel nog drie vragen, en in de gratis 21+ oefentest maak je acht vragen op het tempo van de toets.

Bekijk daarnaast de gratis voorbeeldopgaven van NOA zelf; een uitslag krijg je daar niet. Onze stanines zijn een schatting, want we hebben geen normtabellen van NOA. Ze laten wel zien welk onderdeel de meeste aandacht nodig heeft.

Gratis of met een oefenpas?

Gratis 21+ oefentestOefenpas
Vragen8, één per onderdeelDe volledige MCT-H en MCT-A, plus elk onderdeel los
Tijd2:15 minutenEen eigen klok per onderdeel, zoals in de test
UitslagGoed of fout en je tempo, met uitlegIndicatieve stanine per onderdeel en factor, met de grens van 4
PrijsGratis, zonder account€ 12,95 (7 dagen) of € 17,95 (30 dagen), eenmalig

Wanneer is de 21+ toets? De eerstvolgende data

De eerste rondes voor 2027 beginnen in november 2026. Aanmelden sluit vaak twee weken vooraf, dus kijk op tijd wanneer jouw hogeschool toetst.

Eerstvolgende toetsdata 21+ toets

November 2026

  • ma 9 nov

    Viaa · Capaciteitentest en taaltoets

    Aanmelden: zie de hogeschool

    Zo oefen je
  • wo 11 nov

    Hogeschool Utrecht · MCT-A van NOA

    Aanmelden t/m wo 28 okt

    Gratis 21+ oefentest
  • di 17 nov

    CHE · Vakexamens · 17 en 18 november

    Aanmelden t/m di 3 nov

    Vak- of taaltoetsen: oefen je niet bij ons

  • di 17 nov

    Windesheim · Capaciteitentest, Nederlands en Engels · voor een start in februari

    Aanmelden t/m di 10 nov

    Zo oefen je
  • vr 20 nov

    KPZ (Ad PEP) · Schrijven, informatieverwerking en rekenen, werkwoordspelling

    Aanmelden: zie de hogeschool

    Vak- of taaltoetsen: oefen je niet bij ons

  • za 21 nov

    HvA · Vak- en taaltoetsen · vaktoetsen; taaltoetsen 11 en 12 januari

    Aanmelden t/m do 12 nov

    Vak- of taaltoetsen: oefen je niet bij ons

  • di 24 nov

    Driestar (pabo) · Toelatingsonderzoek 21+

    Aanmelden: zie de hogeschool

    Vak- of taaltoetsen: oefen je niet bij ons

  • di 24 nov

    Fontys · ACT van Ixly en taaltoets · 14.00 tot 17.00 uur

    Aanmelden tot 2 weken vooraf; een testdag kan eerder vol zijn

    Gratis ACT-proeftest
Welke pas past bij je datum? Is je toets binnen een week, dan is de 7-dagenpas genoeg (€12,95). Heb je meer tijd, dan oefen je met de 30-dagenpas (€17,95) rustig toe naar je toetsdag. Bekijk de oefenpassen

Zoals de hogescholen het zelf publiceren, gecontroleerd op 3 november 2026. Data en deadlines kunnen veranderen: controleer ze altijd bij je eigen hogeschool. Een hogeschool die nog geen nieuwe data noemt, staat er niet in.

Alle data, ook voor de start in september 2027, staan bij aanmelden en testdata.

De 21+ toets per hogeschool

Dit zijn de hogescholen met een test van NOA: wat je maakt, waar de grens ligt en wat het kost. Klik op een hogeschool voor de details en de simulatie die erbij past.

HogeschoolWat je maaktGrensKosten
Hogeschool UtrechtMCT-A: adaptief, 6 onderdelen, “speciaal ontwikkeld voor de HU door NOA”Vergeleken met een normgroep; je rapport toont de minimale eisen per HU-opleiding€ 150
De Haagse HogeschoolCapaciteitentest op maat van NOA-VU met 8 onderdelen (de onderdelen van de MCT-H)Per opleiding soms een minimumscore per onderdeel, en onderdelen die zwaarder wegen€ 125
InhollandMCT-H van NOA (ongeveer 100 minuten, met ook Engels lezen), daarna vaktoetsenVergeleken met een normgroep; pas daarna de vaktoetsen (minimaal 5,5)€ 180
SaxionCapaciteitenonderzoek met 5 onderdelen (de flyer noemt de NOA-capaciteitentest), plus Nederlands of EngelsIn principe minimaal stanine 4 op álle vijf onderdelen€ 75 per onderdeel
NHL StendenCapaciteitentest via NOA met 5 onderdelen, plus een kennistoets en een taaltoetsMinimaal “niveau 4”€ 80 per toets
Aeres HogeschoolAlgemene capaciteitentest “ontwikkeld door NOA”, 4 factorenJe “algemeen capaciteitenniveau” moet het niveau van afgestudeerde mbo 4-studenten halen€ 125
HanzePer opleiding; bij onder meer Verpleegkunde en de pabo de MCT-H (8 onderdelen)Per opleiding; daarna vaak een brief en een gesprek, of extra toetsenNiet vermeld
HKUMCT-H van NOA, 8 onderdelen, thuis met online toezicht (18+ en 21+ toets)Minimaal laag-gemiddeld, vergeleken met eerstejaars hbo-studenten€ 100 per keer
Zoals de hogescholen het zelf publiceren (gecontroleerd oktober 2026). Regels veranderen: lees altijd de actuele pagina van je eigen hogeschool.

Staat jouw hogeschool er niet bij? Bekijk dan het overzicht van alle hogescholen. Maak je de ACT van Ixly bij Fontys, oefen dan per onderdeel van de ACT.

Alles over de 21+ toets

Over Denkniveau

Redactie Denkniveau

Onafhankelijke oefensite voor capaciteitentests

Denkniveau maakt eigen oefenvragen in de vorm van de capaciteitentests van Ixly, LTP en NOA. Feiten over tests, werkgevers en opleidingen zetten we alleen online met een openbare bron en een controledatum. Een fout gezien? Laat het ons weten, dan passen we de pagina aan.

Over Denkniveau · Redactiebeleid · Zo werkt onze test · Contact

Veelgestelde vragen

Wat is de 21+ toets?

De toelatingstoets voor het hbo als je 21 jaar of ouder bent en geen havo-, vwo- of mbo 4-diploma hebt. Elke hogeschool regelt hem zelf. Je hoort ook 21 plus toets, 21+ toelatingsonderzoek of colloquium doctum.

Welke test maak je bij de 21+ toets?

Dat kiest elke hogeschool zelf. Het vaakst is het een capaciteitentest van NOA: de MCT-H, met maximaal acht onderdelen, of de adaptieve MCT-A bij Hogeschool Utrecht. Fontys gebruikt de ACT van Ixly; de HvA, Hogeschool Rotterdam en de CHE werken met vak- en taaltoetsen.

Wanneer ben je geslaagd voor de 21+ toets?

Dat bepaalt de hogeschool. De grens ligt vaak op stanine 4 ("laag gemiddeld"): Saxion vraagt dat op alle vijf onderdelen, NHL Stenden noemt minimaal niveau 4 en Fontys stanine 4 op het totaal. De Haagse Hogeschool werkt met minimumscores per opleiding.

Kun je de 21+ toets oefenen?

Ja. In de gratis 21+ oefentest maak je acht vragen, één van elk onderdeel van de MCT-H, in 2:15 minuten en zonder account. Met een oefenpas oefen je de volledige MCT-H, de adaptieve MCT-A en elk onderdeel los, met uitleg en een indicatieve stanine. Een oefenpas kost eenmalig € 12,95 (7 dagen) of € 17,95 (30 dagen). NOA heeft zelf ook gratis voorbeeldopgaven.

Wat kost oefenen voor de 21+ toets?

Bij Denkniveau kost een oefenpas €12,95 voor 7 dagen of €17,95 voor 30 dagen, eenmalig en zonder abonnement. Daarmee oefen je de MCT-H en de MCT-A van NOA, en ook de ACT van Ixly die Fontys gebruikt. Andere oefensites vragen voor een 21+ pakket € 19 tot € 59, voor 3 dagen tot een jaar (stand 16 oktober 2026). Gratis kan met de voorbeeldopgaven van NOA en onze gratis 21+ oefentest zonder account.

Hoe lang duurt de 21+ toets?

Dat hangt af van het aantal onderdelen. Volgens NOA duurt de MCT-H met alle acht onderdelen ongeveer twee uur, inclusief uitleg. De Haagse Hogeschool noemt ongeveer 68 minuten netto, Inholland ongeveer 100 minuten en Aeres ongeveer een uur. De adaptieve MCT-A duurt gemiddeld 45 tot 55 minuten.

Wat kost de 21+ toets?

Dat verschilt per hogeschool. Bij De Haagse Hogeschool en Aeres betaal je € 125, bij Hogeschool Utrecht € 150 en bij Inholland € 180. Saxion rekent € 75 per onderdeel en NHL Stenden € 80 per toets. Oefenen bij Denkniveau kost eenmalig € 12,95 (7 dagen) of € 17,95 (30 dagen).

Kun je de 21+ toets herkansen?

Dat verschilt per hogeschool. Bij De Haagse Hogeschool, BUas en de capaciteitentest van Inholland kan het niet; bij Fontys en Windesheim pas na een jaar. Saxion raadt aan in maart te beginnen, zodat je in juni nog kunt herkansen. Wat jouw hogeschool doet, staat in het overzicht per hogeschool.

Neem je je 21+ uitslag mee naar een andere hogeschool?

Meestal niet. Onder meer Fontys, de HvA, Hogeschool Utrecht, Inholland, Windesheim, de CHE en De Haagse Hogeschool nemen geen 21+ uitslag van een andere instelling over. Kies je een andere hogeschool, dan doe je daar meestal opnieuw de toets.

Mag je een rekenmachine gebruiken bij de 21+ toets?

Bij de capaciteitentest meestal niet. De Haagse Hogeschool staat kladpapier en een rekenmachine niet toe; bij NHL Stenden mogen pen en papier, een rekenmachine niet. Oefen het onderdeel rekenvaardigheid daarom zonder rekenmachine.

Bronnen

Zo kiezen en controleren we bronnen: redactiebeleid.

  1. Capaciteitentest MCT-H · NOA · 8 oktober 2026
  2. Adaptieve capaciteitentest (MCT-A) · NOA · 8 oktober 2026
  3. Oefenen met de MCT-H · NOA · 8 oktober 2026
  4. Informatie over online tests (voor kandidaten) · NOA · 8 oktober 2026
  5. Selecteren op cognitieve capaciteiten (Gedrag & Organisatie 31(4), 2018) · Van Breemen, Van den Berg & Beerepoot · 8 oktober 2026
  6. Onderzoek naar testbias bij de MCT-M (2005) · KU Leuven / VIONA · 8 oktober 2026
  7. 21+ toelatingsonderzoek · Hogeschool Utrecht · 8 oktober 2026
  8. Informatiebrochure en reglement 21+ Toelatingsonderzoek 2026-2027 · De Haagse Hogeschool · 26 september 2026
  9. Voorwaarden toelatingstoets 2026-2027 (pdf) · Inholland · 8 oktober 2026
  10. Brochure 21+ toelatingsonderzoek 2027-2028 (pdf) · Saxion · 8 oktober 2026
  11. 21+ toelatingsonderzoek · NHL Stenden · 1 oktober 2026
  12. 21+ toelatingsonderzoek · Aeres Hogeschool · 1 oktober 2026
  13. Verpleegkunde: toelating 21+ · Hanze · 1 oktober 2026
  14. Fontys 21+ toelatingsonderzoek · Fontys Hogescholen · 26 september 2026
  15. Info capaciteitentest en taaltoets 21+ (pdf) · Fontys Hogescholen · 26 september 2026
  16. Toelatingsonderzoek 21+ · HZ University of Applied Sciences · 1 oktober 2026
  17. Toelating: toelatingsonderzoek 21+ · Hogeschool Leiden · 1 oktober 2026
  18. 21+ toelatingsonderzoek · HvA · 1 oktober 2026
  19. 21+ zonder diploma · Hogeschool Rotterdam · 1 oktober 2026
  20. Toelatingsonderzoek · CHE · 1 oktober 2026

Denkniveau is een onafhankelijke aanbieder van oefenmateriaal en is niet verbonden aan, gesponsord door of goedgekeurd door Ixly B.V., LTP of NOA. Ixly, LTP en NOA zijn merken van hun eigenaars; de namen van hun tests (zoals ACT, Cognitive Ability Pro, G-test, MCT-H en MCT-A) gebruiken we alleen om naar die tests te verwijzen. Onze oefenvragen zijn zelf ontwikkeld en onze scores zijn indicatief.

Gratis oefenplan

5 dagen, 5 mails. Elke dag beter voorbereid.

Elke ochtend één korte les over de 21+ toets van NOA, met een aanpak die je meteen kunt toepassen. Van woordrelaties tot de toetsdag zelf.

Je krijgt 5 mails met oefentips en informatie over de oefenpassen. Afmelden kan altijd, met één klik. Privacy

  1. 1Zo werkt de 21+ toets van NOA
  2. 2Taal: woordrelaties en analogieën
  3. 3Cijfers: rekenen en reeksen
  4. 4Figuren: exclusie, spiegelen, componenten
  5. 5Tempo, controleren en de toetsdag