21+ toets: uitleg en gratis oefenen voor de hbo-toelatingstoets
Door de redactie van Denkniveau
Bijgewerkt 13 november 20267 min lezenFeiten gecontroleerd op 8 oktober 2026
De 21+ toets (ook wel 21 plus toets of 21+ toelatingsonderzoek) is de toelatingstoets voor het hbo als je 21 jaar of ouder bent en geen havo-, vwo- of mbo 4-diploma hebt. Bij de meeste hogescholen hoort er een capaciteitentest bij, het vaakst de MCT-H van NOA, en de grens ligt vaak op stanine 4. Oefenen kan op Denkniveau.nl: gratis met de 21+ oefentest (acht vragen in 2:15 minuten, zonder account) en de acht uitgewerkte voorbeeldvragen op deze pagina, en met een oefenpas van € 12,95 (7 dagen) of € 17,95 (30 dagen) maak je de volledige MCT-H, de adaptieve MCT-A van Hogeschool Utrecht en de ACT van Fontys, met een indicatieve stanine per onderdeel. Hieronder lees je welke test jij krijgt, hoe je wordt beoordeeld en wanneer de eerstvolgende toets is.
Welke test maak je bij de 21+ toets?
Elke hogeschool kiest zelf. Dit kom je het vaakst tegen:
- Een capaciteitentest van NOA. NOA is het meest gebruikte testbureau: bij Hogeschool Utrecht (de adaptieve MCT-A), De Haagse Hogeschool, Inholland, Saxion, NHL Stenden, Aeres, de HKU en bij een deel van de opleidingen van Hanze (de MCT-H).
- De ACT van Ixly. Die gebruikt Fontys. Alles daarover staat bij de Fontys 21+ toets.
- Een test van Calder Werkt (vroeger AOB Compaz). Bij HZ, Hogeschool Leiden en een deel van Avans. Zie de 21+ toets van Calder Werkt.
- De toets van LOI en NTI. Bij LOI en NTI en voor een aantal ICT- en techniekopleidingen van Avans.
- Vak- en taaltoetsen in plaats van een capaciteitentest: bij de HvA, Hogeschool Rotterdam en de CHE. Daar draait het om kennis, meestal op havo-examenniveau.
Alle hogescholen met hun test, kosten en regels voor herkansen staan in de 21+ toets per hogeschool. Ga je naar de pabo, lees dan ook de 21+ toets voor de pabo; wil je naar de universiteit, dan heet het colloquium doctum. Twijfel je, kijk dan in de brochure van je hogeschool of in je uitnodiging.
De 8 onderdelen van de NOA-test
De MCT-H van NOA bestaat uit acht korte onderdelen over taal, cijfers, figuren en snelheid. Elk onderdeel heeft een eigen klok en begint met makkelijke vragen, die steeds moeilijker worden. Volgens NOA krijgen de meeste mensen niet alle vragen af. Hogescholen kiezen soms een deel: De Haagse Hogeschool gebruikt alle acht onderdelen, NHL Stenden en Saxion er vijf.
| Onderdeel | Factor | Vragen | Tijd | Kies |
|---|---|---|---|---|
| ExclusieLogisch nadenken met plaatjes | Ruimtelijk | 30 | 7 min | 1 uit 5 |
| WoordanalogieënLogisch nadenken met woorden | Taal | 30 | 9 min | 1 uit 5 |
| SpiegelbeeldenOmdraaien van plaatjes | Ruimtelijk | 30 | 15 min | 2 uit 6 |
| ControlerenControleren | Snelheid | 100 | 4 min | 1 uit 2 |
| CijferreeksenLogisch nadenken met cijfers | Cijfers | 30 | 15 min | 1 uit 5 |
| WoordrelatiesVergelijken van woorden | Taal | 45 | 9 min | 2 uit 4 |
| ComponentenCombineren van vormen | Ruimtelijk | 30 | 9 min | 2 uit 6 |
| RekenvaardigheidRekenen | Cijfers | 30 | 5 min | 1 uit 4 |
Bij woordrelaties, spiegelbeelden en componenten kies je twee antwoorden. Hoe elk onderdeel werkt, met een uitgewerkt voorbeeld, lees je bij de NOA-capaciteitentest. Hogeschool Utrecht gebruikt de adaptieve MCT-A: zes van deze onderdelen, met maximaal een minuut per vraag.
Zo word je beoordeeld
NOA telt per onderdeel hoeveel vragen je goed hebt en zet dat om in een stanine: een score van 1 tot 9, vergeleken met een normgroep van mensen met een bepaald opleidingsniveau. Waar de grens ligt, bepaalt de hogeschool:
- Saxion: in principe minimaal stanine 4 op álle vijf onderdelen. Haal je één onderdeel niet, dan herkans je het hele capaciteitenonderzoek.
- NHL Stenden: minimaal "niveau 4".
- De Haagse Hogeschool: minimumscores per onderdeel, die per opleiding verschillen.
- Aeres: je "algemeen capaciteitenniveau" moet het niveau van afgestudeerde mbo 4-studenten halen.
- Hogeschool Utrecht: een vergelijking met een normgroep; je rapport toont de minimale eisen per opleiding.
Stanine 4 heet "laag gemiddeld": in een normgroep haalt ongeveer 77 van de 100 mensen een 4 of hoger. Je hoeft dus geen uitblinker te zijn. Maar vraagt je hogeschool die grens op elk onderdeel, zoals Saxion, dan beslist je zwakste onderdeel. Meer over de schaal lees je bij stanine, en wat elke hogeschool vraagt bij hoe moeilijk is de 21+ toets.
Drie regels bepalen je score. De eerste twee staan in gepubliceerd onderzoek naar de MCT:
- Alleen goede antwoorden tellen. Een fout antwoord kost niets extra. Laat dus geen vraag open.
- Twee antwoorden? Dan moeten ze allebei goed zijn. Eén goed vinkje levert geen punt op.
- Tempo telt mee. De tijd is krap, dus wie vlot werkt, beantwoordt meer vragen.
Liever kijken? In ruim drie minuten uitgelegd
21+ toets hbo uitgelegd: wat zit erin en hoe bereid je je voor?
Video · 3:42 · met Nederlandse ondertiteling
Spring naar een onderwerp (9 hoofdstukken)
De video staat op YouTube en laadt pas als je op afspelen klikt. YouTube kan dan cookies plaatsen; zie de cookieverklaring. Eigen oefenvragen, gemaakt door de Redactie Denkniveau; de stem is synthetisch.
Zo bereid je je voor op de 21+ toets
NOA zegt zelf dat je niet echt kunt leren voor een capaciteitentest, maar dat voorbeelden bekijken helpt: je weet dan wat je kunt verwachten en bent waarschijnlijk minder zenuwachtig. Oefenen draait dus om de vraagvormen en het tempo kennen voordat de klok loopt.
- 1
Doe de gratis 21+ oefentest
Acht vragen, één van elk onderdeel, in 2:15 minuten: het tempo van de test. Zonder account en met uitleg bij elke vraag. Daarna weet je welk onderdeel je het lastigst vindt. Start de gratis 21+ oefentest.
- 2
Oefen je zwakste onderdelen
Gratis voorbeeldvragen van alle acht onderdelen staan bij de 21+ voorbeeldvragen. Met een oefenpas oefen je elk onderdeel los, met steeds nieuwe vragen en uitleg.
- 3
Maak een volledige simulatie
Kies alle acht onderdelen (73 minuten), de vijf van NHL Stenden of je eigen selectie, of de adaptieve MCT-A zoals bij Hogeschool Utrecht. Je rapport geeft per onderdeel een indicatieve stanine en laat zien of je op of boven de 4 zit.
21+ toets oefenen: gratis voorbeeldvragen met uitleg
Zo zien de acht onderdelen eruit, elk met het goede antwoord en de uitleg erbij. Het zijn onze eigen oefenvragen in de vorm van de MCT-H van NOA, geen vragen uit de toets zelf. Probeer eerst zelf het antwoord te vinden voordat je de uitleg leest.
1. Exclusie
Je ziet vijf figuren. Vier volgen dezelfde regel, één niet: kies die ene.
Uitleg
- 1.Het principe: in vier figuren staat de stip binnen de vorm.
- 2.Figuur 3 heeft de stip erbuiten: die hoort er niet bij.
- 3.Het juiste antwoord is figuur 3.
2. Woordanalogieën
Zoek het verband tussen de eerste twee woorden en kies het woord dat op dezelfde manier bij het derde woord hoort.
kapper – kapsalon = boer – boerderij
Uitleg
- 1.Een kapper werkt in een kapsalon en een boer werkt op een boerderij. Een trekker is een voertuig van de boer, geen werkplek.
- 2.Het juiste antwoord is boerderij.
3. Spiegelbeelden
Onder een figuur staan zes gedraaide versies. Vier zijn alleen gedraaid, twee zijn ook omgeklapt: vink die twee aan.
Uitleg
- 1.Draai elke figuur in gedachten terug tot hij rechtop staat, zoals de bovenste figuur. Let op hoe de trap loopt en welk eindstuk het lange is.
- 2.Bij figuur 1 en figuur 4 is dat precies andersom: die zijn omgeklapt. De andere vier zijn alleen gedraaid.
- 3.De juiste antwoorden zijn figuur 1 en figuur 4.
4. Controleren
Twee rijen cijfers of letters: zijn ze precies gelijk? Dit onderdeel draait om snelheid.
6403416 – 6403416
Uitleg
- 1.Beide rijen zijn teken voor teken gelijk.
- 2.Het juiste antwoord is “gelijk”.
5. Cijferreeksen
Ontdek de regel achter de rij getallen en kies het getal dat volgt.
1392781243
Uitleg
- 1.Elk getal is 3 keer zo groot als het vorige.
- 2.81 × 3 = 243.
- 3.Het juiste antwoord is 243.
6. Woordrelaties
Van vier woorden betekenen er twee ongeveer hetzelfde, of juist het tegenovergestelde: vink die twee aan.
Uitleg
- 1.Een woning is een huis: een plek waar mensen wonen. Wonen lijkt op woning, maar is een werkwoord; een kamer is maar een deel van een huis.
- 2.Het juiste antwoord is woning en huis.
7. Componenten
Welke twee van de zes figuren maak je precies met de losse stukken?
Uitleg
- 1.Het kleine stuk (een rechthoekje) past precies in de inkeping van het grote stuk.
- 2.Figuur 1 en figuur 3 zijn die figuur, alleen gedraaid. Bij de andere figuren is de inkeping of het kleine stuk net iets anders: breder, dieper, schuiner of op een andere plek.
- 3.De juiste antwoorden zijn figuur 1 en figuur 3.
8. Rekenvaardigheid
Een som waarin één getal ontbreekt. Je rekent zonder rekenmachine.
×30=9
Uitleg
- 1.3/10 van 30: deel eerst door 10 (30 : 10 = 3) en doe dat keer 3: 3 × 3 = 9.
- 2.Het juiste antwoord is 9.
Wil je meer? Bij 21+ toets voorbeeldvragen probeer je van elk onderdeel nog drie vragen, en in de gratis 21+ oefentest maak je acht vragen op het tempo van de toets.
Bekijk daarnaast de gratis voorbeeldopgaven van NOA zelf; een uitslag krijg je daar niet. Onze stanines zijn een schatting, want we hebben geen normtabellen van NOA. Ze laten wel zien welk onderdeel de meeste aandacht nodig heeft.
Gratis of met een oefenpas?
| Gratis 21+ oefentest | Oefenpas | |
|---|---|---|
| Vragen | 8, één per onderdeel | De volledige MCT-H en MCT-A, plus elk onderdeel los |
| Tijd | 2:15 minuten | Een eigen klok per onderdeel, zoals in de test |
| Uitslag | Goed of fout en je tempo, met uitleg | Indicatieve stanine per onderdeel en factor, met de grens van 4 |
| Prijs | Gratis, zonder account | € 12,95 (7 dagen) of € 17,95 (30 dagen), eenmalig |
Wanneer is de 21+ toets? De eerstvolgende data
De eerste rondes voor 2027 beginnen in november 2026. Aanmelden sluit vaak twee weken vooraf, dus kijk op tijd wanneer jouw hogeschool toetst.
Eerstvolgende toetsdata 21+ toets
November 2026
ma 9 nov
Zo oefen jeViaa · Capaciteitentest en taaltoets
Aanmelden: zie de hogeschool
wo 11 nov
Gratis 21+ oefentestHogeschool Utrecht · MCT-A van NOA
Aanmelden t/m wo 28 okt
di 17 nov
CHE · Vakexamens · 17 en 18 november
Aanmelden t/m di 3 nov
Vak- of taaltoetsen: oefen je niet bij ons
di 17 nov
Zo oefen jeWindesheim · Capaciteitentest, Nederlands en Engels · voor een start in februari
Aanmelden t/m di 10 nov
vr 20 nov
KPZ (Ad PEP) · Schrijven, informatieverwerking en rekenen, werkwoordspelling
Aanmelden: zie de hogeschool
Vak- of taaltoetsen: oefen je niet bij ons
za 21 nov
HvA · Vak- en taaltoetsen · vaktoetsen; taaltoetsen 11 en 12 januari
Aanmelden t/m do 12 nov
Vak- of taaltoetsen: oefen je niet bij ons
di 24 nov
Driestar (pabo) · Toelatingsonderzoek 21+
Aanmelden: zie de hogeschool
Vak- of taaltoetsen: oefen je niet bij ons
di 24 nov
Gratis ACT-proeftestFontys · ACT van Ixly en taaltoets · 14.00 tot 17.00 uur
Aanmelden tot 2 weken vooraf; een testdag kan eerder vol zijn
Zoals de hogescholen het zelf publiceren, gecontroleerd op 3 november 2026. Data en deadlines kunnen veranderen: controleer ze altijd bij je eigen hogeschool. Een hogeschool die nog geen nieuwe data noemt, staat er niet in.
Alle data, ook voor de start in september 2027, staan bij aanmelden en testdata.
De 21+ toets per hogeschool
Dit zijn de hogescholen met een test van NOA: wat je maakt, waar de grens ligt en wat het kost. Klik op een hogeschool voor de details en de simulatie die erbij past.
| Hogeschool | Wat je maakt | Grens | Kosten |
|---|---|---|---|
| Hogeschool Utrecht | MCT-A: adaptief, 6 onderdelen, “speciaal ontwikkeld voor de HU door NOA” | Vergeleken met een normgroep; je rapport toont de minimale eisen per HU-opleiding | € 150 |
| De Haagse Hogeschool | Capaciteitentest op maat van NOA-VU met 8 onderdelen (de onderdelen van de MCT-H) | Per opleiding soms een minimumscore per onderdeel, en onderdelen die zwaarder wegen | € 125 |
| Inholland | MCT-H van NOA (ongeveer 100 minuten, met ook Engels lezen), daarna vaktoetsen | Vergeleken met een normgroep; pas daarna de vaktoetsen (minimaal 5,5) | € 180 |
| Saxion | Capaciteitenonderzoek met 5 onderdelen (de flyer noemt de NOA-capaciteitentest), plus Nederlands of Engels | In principe minimaal stanine 4 op álle vijf onderdelen | € 75 per onderdeel |
| NHL Stenden | Capaciteitentest via NOA met 5 onderdelen, plus een kennistoets en een taaltoets | Minimaal “niveau 4” | € 80 per toets |
| Aeres Hogeschool | Algemene capaciteitentest “ontwikkeld door NOA”, 4 factoren | Je “algemeen capaciteitenniveau” moet het niveau van afgestudeerde mbo 4-studenten halen | € 125 |
| Hanze | Per opleiding; bij onder meer Verpleegkunde en de pabo de MCT-H (8 onderdelen) | Per opleiding; daarna vaak een brief en een gesprek, of extra toetsen | Niet vermeld |
| HKU | MCT-H van NOA, 8 onderdelen, thuis met online toezicht (18+ en 21+ toets) | Minimaal laag-gemiddeld, vergeleken met eerstejaars hbo-studenten | € 100 per keer |
Staat jouw hogeschool er niet bij? Bekijk dan het overzicht van alle hogescholen. Maak je de ACT van Ixly bij Fontys, oefen dan per onderdeel van de ACT.
Alles over de 21+ toets
- Aanmelden en alle testdata 2026-2027: zo meld je je aan, en wanneer de volgende toets is.
- Wat kost de 21+ toets?: alle bedragen per hogeschool, en wat een herkansing kost.
- Hoe moeilijk is de 21+ toets?: wat je per hogeschool moet halen en waarom het tempo lastig is.
- 21+ toets niet gehaald?: herkansen en je andere opties.
- 21+ toets voorbeeldvragen: drie gratis vragen per onderdeel, met uitleg, en een oefenplan.
- Oefensites vergeleken: wat een oefenpakket kost bij Hellotest, JobTestPrep, 123test en Denkniveau, en wat je gratis kunt doen.
- Per hogeschool: Fontys, HAN, HvA, Hogeschool Rotterdam, Windesheim, Avans, Zuyd, BUas, Viaa, NCOI en meer.
Over Denkniveau
Redactie Denkniveau
Onafhankelijke oefensite voor capaciteitentests
Denkniveau maakt eigen oefenvragen in de vorm van de capaciteitentests van Ixly, LTP en NOA. Feiten over tests, werkgevers en opleidingen zetten we alleen online met een openbare bron en een controledatum. Een fout gezien? Laat het ons weten, dan passen we de pagina aan.
Over Denkniveau · Redactiebeleid · Zo werkt onze test · Contact
Veelgestelde vragen
Wat is de 21+ toets?
De toelatingstoets voor het hbo als je 21 jaar of ouder bent en geen havo-, vwo- of mbo 4-diploma hebt. Elke hogeschool regelt hem zelf. Je hoort ook 21 plus toets, 21+ toelatingsonderzoek of colloquium doctum.
Welke test maak je bij de 21+ toets?
Dat kiest elke hogeschool zelf. Het vaakst is het een capaciteitentest van NOA: de MCT-H, met maximaal acht onderdelen, of de adaptieve MCT-A bij Hogeschool Utrecht. Fontys gebruikt de ACT van Ixly; de HvA, Hogeschool Rotterdam en de CHE werken met vak- en taaltoetsen.
Wanneer ben je geslaagd voor de 21+ toets?
Dat bepaalt de hogeschool. De grens ligt vaak op stanine 4 ("laag gemiddeld"): Saxion vraagt dat op alle vijf onderdelen, NHL Stenden noemt minimaal niveau 4 en Fontys stanine 4 op het totaal. De Haagse Hogeschool werkt met minimumscores per opleiding.
Kun je de 21+ toets oefenen?
Ja. In de gratis 21+ oefentest maak je acht vragen, één van elk onderdeel van de MCT-H, in 2:15 minuten en zonder account. Met een oefenpas oefen je de volledige MCT-H, de adaptieve MCT-A en elk onderdeel los, met uitleg en een indicatieve stanine. Een oefenpas kost eenmalig € 12,95 (7 dagen) of € 17,95 (30 dagen). NOA heeft zelf ook gratis voorbeeldopgaven.
Wat kost oefenen voor de 21+ toets?
Bij Denkniveau kost een oefenpas €12,95 voor 7 dagen of €17,95 voor 30 dagen, eenmalig en zonder abonnement. Daarmee oefen je de MCT-H en de MCT-A van NOA, en ook de ACT van Ixly die Fontys gebruikt. Andere oefensites vragen voor een 21+ pakket € 19 tot € 59, voor 3 dagen tot een jaar (stand 16 oktober 2026). Gratis kan met de voorbeeldopgaven van NOA en onze gratis 21+ oefentest zonder account.
Hoe lang duurt de 21+ toets?
Dat hangt af van het aantal onderdelen. Volgens NOA duurt de MCT-H met alle acht onderdelen ongeveer twee uur, inclusief uitleg. De Haagse Hogeschool noemt ongeveer 68 minuten netto, Inholland ongeveer 100 minuten en Aeres ongeveer een uur. De adaptieve MCT-A duurt gemiddeld 45 tot 55 minuten.
Wat kost de 21+ toets?
Dat verschilt per hogeschool. Bij De Haagse Hogeschool en Aeres betaal je € 125, bij Hogeschool Utrecht € 150 en bij Inholland € 180. Saxion rekent € 75 per onderdeel en NHL Stenden € 80 per toets. Oefenen bij Denkniveau kost eenmalig € 12,95 (7 dagen) of € 17,95 (30 dagen).
Kun je de 21+ toets herkansen?
Dat verschilt per hogeschool. Bij De Haagse Hogeschool, BUas en de capaciteitentest van Inholland kan het niet; bij Fontys en Windesheim pas na een jaar. Saxion raadt aan in maart te beginnen, zodat je in juni nog kunt herkansen. Wat jouw hogeschool doet, staat in het overzicht per hogeschool.
Neem je je 21+ uitslag mee naar een andere hogeschool?
Meestal niet. Onder meer Fontys, de HvA, Hogeschool Utrecht, Inholland, Windesheim, de CHE en De Haagse Hogeschool nemen geen 21+ uitslag van een andere instelling over. Kies je een andere hogeschool, dan doe je daar meestal opnieuw de toets.
Mag je een rekenmachine gebruiken bij de 21+ toets?
Bij de capaciteitentest meestal niet. De Haagse Hogeschool staat kladpapier en een rekenmachine niet toe; bij NHL Stenden mogen pen en papier, een rekenmachine niet. Oefen het onderdeel rekenvaardigheid daarom zonder rekenmachine.
Bronnen
Zo kiezen en controleren we bronnen: redactiebeleid.
- Capaciteitentest MCT-H · NOA · 8 oktober 2026
- Adaptieve capaciteitentest (MCT-A) · NOA · 8 oktober 2026
- Oefenen met de MCT-H · NOA · 8 oktober 2026
- Informatie over online tests (voor kandidaten) · NOA · 8 oktober 2026
- Selecteren op cognitieve capaciteiten (Gedrag & Organisatie 31(4), 2018) · Van Breemen, Van den Berg & Beerepoot · 8 oktober 2026
- Onderzoek naar testbias bij de MCT-M (2005) · KU Leuven / VIONA · 8 oktober 2026
- 21+ toelatingsonderzoek · Hogeschool Utrecht · 8 oktober 2026
- Informatiebrochure en reglement 21+ Toelatingsonderzoek 2026-2027 · De Haagse Hogeschool · 26 september 2026
- Voorwaarden toelatingstoets 2026-2027 (pdf) · Inholland · 8 oktober 2026
- Brochure 21+ toelatingsonderzoek 2027-2028 (pdf) · Saxion · 8 oktober 2026
- 21+ toelatingsonderzoek · NHL Stenden · 1 oktober 2026
- 21+ toelatingsonderzoek · Aeres Hogeschool · 1 oktober 2026
- Verpleegkunde: toelating 21+ · Hanze · 1 oktober 2026
- Fontys 21+ toelatingsonderzoek · Fontys Hogescholen · 26 september 2026
- Info capaciteitentest en taaltoets 21+ (pdf) · Fontys Hogescholen · 26 september 2026
- Toelatingsonderzoek 21+ · HZ University of Applied Sciences · 1 oktober 2026
- Toelating: toelatingsonderzoek 21+ · Hogeschool Leiden · 1 oktober 2026
- 21+ toelatingsonderzoek · HvA · 1 oktober 2026
- 21+ zonder diploma · Hogeschool Rotterdam · 1 oktober 2026
- Toelatingsonderzoek · CHE · 1 oktober 2026
Denkniveau is een onafhankelijke aanbieder van oefenmateriaal en is niet verbonden aan, gesponsord door of goedgekeurd door Ixly B.V., LTP of NOA. Ixly, LTP en NOA zijn merken van hun eigenaars; de namen van hun tests (zoals ACT, Cognitive Ability Pro, G-test, MCT-H en MCT-A) gebruiken we alleen om naar die tests te verwijzen. Onze oefenvragen zijn zelf ontwikkeld en onze scores zijn indicatief.
Gratis oefenplan
5 dagen, 5 mails. Elke dag beter voorbereid.
Elke ochtend één korte les over de 21+ toets van NOA, met een aanpak die je meteen kunt toepassen. Van woordrelaties tot de toetsdag zelf.
- 1Zo werkt de 21+ toets van NOA
- 2Taal: woordrelaties en analogieën
- 3Cijfers: rekenen en reeksen
- 4Figuren: exclusie, spiegelen, componenten
- 5Tempo, controleren en de toetsdag
