Naar de inhoud

Capaciteitentest op mbo-niveau oefenen

Door de redactie van Denkniveau

Bijgewerkt 13 november 20269 min lezenFeiten gecontroleerd op 30 september 2026

Een capaciteitentest op mbo-niveau meet hoe goed je redeneert met getallen, figuren en woorden, en vergelijkt je score met mensen met een mbo-opleiding. Bij de ACT van Ixly maakt iedereen dezelfde adaptieve test: alleen de vergelijkingsgroep verschilt, en sinds 2017 zijn er aparte groepen voor mbo 1, 2, 3 en 4. Je bereidt je dus voor door de drie vraagsoorten te oefenen, met 45 seconden per vraag.

Wat meet een capaciteitentest op mbo-niveau?

Een capaciteitentest toetst geen schoolkennis. Je hoeft geen formules of feiten te kennen. De test kijkt hoe snel en hoe goed je een patroon ontdekt in informatie die nieuw voor je is. De totaalscore van de ACT, de g-score, meet vooral dat vermogen: redeneren met nieuwe informatie.

De ACT Algemene Intelligentie van Ixly heeft drie onderdelen:

  • Cijferreeksen: een reeks getallen met een vraagteken. Jij kiest welk getal op de plek van het vraagteken hoort.
  • Figurenreeksen: een puzzel van 3 bij 3 vakjes waarvan het vak rechtsonder leeg is. Je kiest uit 4 figuren.
  • Verbale analogieën: woorden in een vierkant. Je kiest 2 van de 6 woorden, zodat twee woordparen dezelfde relatie hebben.

"Mbo-niveau" slaat dus niet op andere vragen, maar op de groep waarmee je wordt vergeleken: de normgroep. Hoe die vergelijking werkt, lees je op onze pagina over normgroepen.

De vier mbo-normgroepen van Ixly

Tussen mbo 1 en mbo 4 zit een groot niveauverschil. Ixly zocht daarom uit of het mbo verder kon worden opgesplitst. Het gebruikte daarvoor de uitslagen van de ACT tussen januari en november 2017 en maakte daarna vier nieuwe normgroepen: één per mbo-niveau. Ixly maakte ze bekend in een blog van 11 december 2017.

NormgroepOmschrijving door IxlyAantal mensen in het onderzoek
mbo 1assistent beroepsbeoefenaar115
mbo 2medewerker580
mbo 3zelfstandig medewerker421
mbo 4middenkaderfunctionaris546

Wat kwam er uit het onderzoek?

  • De gemiddelde g-score liep op van mbo 1 naar mbo 4, zoals je zou verwachten.
  • De g-score was in alle vier de groepen betrouwbaar: tussen 0,87 en 0,90.
  • De groep mbo 1 was kleiner en regionaal minder evenwichtig samengesteld. Ixly gaf aan die groep bij te werken zodra er meer gegevens zijn.

Naast deze vier groepen heeft de ACT ook een normgroep voor het mbo als geheel. Een organisatie kan je dus vergelijken met "het mbo" of met één mbo-niveau.

Waarom de normgroep uitmaakt

Stel: jij en een andere kandidaat maken de test precies even goed. Jij wordt vergeleken met mbo 2, de ander met mbo 4. Dan valt jouw sten waarschijnlijk hoger uit, omdat de groep mbo 4 gemiddeld hoger scoort. Jullie prestatie is gelijk; alleen de vergelijking verschilt. Een sten van 5 of 6 betekent steeds: gemiddeld binnen die groep. Meer daarover lees je bij de stenscore.

Welke normgroep wordt gebruikt, kiest de organisatie die de test afneemt. Weet je het niet? Vraag het gerust. Voor je voorbereiding maakt het weinig uit, want de test zelf is hetzelfde.

In nieuwere rapporten staat bij de mbo-groep soms een internationale code: ISCED 2/3. Dat is dezelfde groep met een ander label.

Capaciteitentest mbo 4 oefenen: waar let je op?

Vraagt de vacature mbo 4, dan is de kans groot dat je wordt vergeleken met de groep mbo 4 of met het mbo als geheel. Ixly omschrijft mbo 4 als het niveau van de middenkaderfunctionaris. In het onderzoek uit 2017 scoorde deze groep gemiddeld het hoogst van de vier mbo-groepen. Voor een gemiddelde sten tegenover mbo 4 moet je dus iets meer laten zien dan tegenover mbo 2.

Wil je een capaciteitentest op mbo 4 oefenen, let dan op deze punten:

  • Oefen ook de lastigere vragen. De test is adaptief: als je goed antwoordt, krijg je snel moeilijkere vragen. Blijf dus niet hangen bij de makkelijke voorbeelden.
  • Oefen met de klok. Je hebt 45 seconden per vraag. Juist bij moeilijkere vragen loop je sneller tegen die grens aan.
  • Gebruik de mbo-oefentests van Ixly als eerste kennismaking. Ixly biedt op zijn kandidatenpagina aparte mbo-versies van de oefentests voor cijfers, figuren en woorden. Die zijn vaak makkelijker dan de test zelf, dus oefen daarna ook op hoger niveau.
  • Kijk naar je zwakste onderdeel. Daar valt met oefenen vaak de meeste winst te halen.

Twijfel je of je op mbo 4 of op hbo wordt vergeleken, bijvoorbeeld bij een functie waarvoor mbo 4 of hbo wordt gevraagd? Lees dan ook capaciteitentest op hbo-niveau en het overzicht capaciteitentest per opleidingsniveau.

Mbo-opleiding zonder diploma: de toelatingstest

Heb je niet de vooropleiding die een mbo-opleiding vraagt, dan kan een capaciteitentest soms toch de deur openen. Een voorbeeld: Vonk in Den Helder neemt daarvoor de MCT-M van NOA af, de capaciteitentest voor vmbo en mbo. Volgens Vonk laat de test zien of het niveau van de opleiding in principe haalbaar is, en kan de opleidingsmanager je dan vrijstellen van de vooropleidingseis. Het kost € 97,50, duurt een dagdeel, en na aanmelding krijg je een link naar een oefensessie (stand 12 november 2026).

De MCT-M heeft acht onderdelen met elk een eigen klok: woordrelaties, woordanalogieën, rekenen, cijferreeksen, exclusie, componenten, spiegelbeelden en controleren. Dezelfde test gebruiken tram- en metrobedrijven bij de psychologische keuring van bestuurders. Hoe de onderdelen werken, lees je bij de NOA-capaciteitentest; de gratis 21+ oefentest heeft van elk onderdeel één vraag. Vraag bij je eigen opleiding na welke test zij gebruiken.

Welke test gebruikt jouw mbo-school?

Wat er gebeurt als je de vooropleiding niet hebt, verschilt per school. Dit schrijven de scholen er zelf over, gecontroleerd op 13 november 2026. Klik op de naam voor de bron.

SchoolWat je doet zonder de vereiste vooropleidingTestbureau
Vonk (Den Helder)De MCT-M: een dagdeel, € 97,50, met vooraf een oefensessie. Volgende data: 17 december 2026, 7 januari, 11 februari en 11 maart 2027NOA
ROC NijmegenEen toelatingsonderzoek via de intake van Entree: een gesprek, een taaltest en/of een AMN talentscan. Zonder vmbo-diploma ga je eerst terug naar het vmboAMN
ROC A12 (Ede)De AMN-talentscan: verplicht bij de intake voor de Entree-opleiding, en genoemd bij VEVAAMN
Koning Willem I College (’s-Hertogenbosch)Een capaciteitentest, en bij instroom zonder diploma een plaatsingsonderzoek naar motivatie, talenten en basis- en studievaardigheden. Het college beslistNiet genoemd
Nova College (Haarlem)Een toelatingsonderzoek of je de opleiding cognitief aankunt. Het oordeel is bindend; meld je vóór 1 mei aanNiet genoemd
Firda (Friesland)Een toelatingsonderzoek door de opleiding zelf, niet voor wie zakte voor het vmbo. Voor volwassenen is er ook een losse capaciteitentest: € 290, op de computer, met een adviesrapportNiet genoemd
ROC Midden Nederland (Utrecht)Een toelatingsonderzoek dat je decaan vanaf april aanvraagt. Het kan uit meerdere onderdelen bestaanNiet genoemd
Aventus (Apeldoorn en Deventer)Voor het mavo-mbo-traject zonder mavodiploma: in juli een toelatingsonderzoek dat positief moet uitvallenNiet genoemd
Deltion (Zwolle)Geen toelatingstest, wel een betaald capaciteitenonderzoek voor je studie- of beroepskeuze: € 355 exclusief btwNiet genoemd

Zo bereid je je voor. Noemt je school de MCT-M van NOA, oefen dan de acht onderdelen hierboven. De gratis 21+ oefentest heeft er van elk één vraag van. De AMN-talentscan bootsen we niet na; volgens ROC Nijmegen laat die je capaciteiten en je persoonlijkheid zien. Noemt je school geen testbureau, vraag dan bij de intake welke test je krijgt. Voor elke capaciteitentest helpt het om de gangbare vraagsoorten te kennen en aan een klok te wennen.

Wat kun je verwachten bij een capaciteitentest op mbo-niveau?

Tijd per vraag
45 seconden
Geen antwoord telt als fout
Vragen per onderdeel
10 tot 17
Het aantal hangt af van je antwoorden
Onderdelen
3
Cijferreeksen, figurenreeksen en verbale analogieën
Duur
Meestal 20 tot 30 minuten
Plan minstens drie kwartier

De test is adaptief. Heb je een vraag goed, dan wordt de volgende moeilijker. Heb je hem fout, dan wordt de volgende makkelijker. Zo zoekt de test het niveau waarop je ongeveer de helft goed hebt. Het is dus normaal als je het gevoel hebt dat je veel fouten maakt. Waarom dat zo werkt, lees je bij de adaptieve test.

Voor elk onderdeel krijg je een voorbeeld met uitleg en drie oefenvragen zonder tijdslimiet. Daarbij hoor je alleen of je antwoord goed of fout is. Tijdens een onderdeel kun je niet terug naar een eerdere vraag. Tussen de onderdelen mag je pauzeren.

Hier kun je hem tegenkomen

  • Dienst Justitiële Inrichtingen (DJI). Wie solliciteert als bijvoorbeeld penitentiair inrichtingswerker, complexbeveiliger of groepsleider jeugd, maakt thuis een online test met figurenreeksen, cijferreeksen en analogieën. In de uitnodiging staat een link naar een oefentest in het testportaal van Ixly. Op de selectiedag volgt een verkorte herhaling. Meer op onze pagina over de capaciteitentest bij DJI.
  • Testdag voor vrachtwagenchauffeurs (STL). De testdag bestaat uit vijf digitale tests, waaronder een algemene intelligentietest, en een rit van ongeveer 30 minuten. Volgens een klantcase van Ixly verzorgt Ixly dit testprogramma sinds 2016. Zie testdag vrachtwagenchauffeur.

DJI en STL noemen op hun site geen normgroep. Wil je weten met welke groep je wordt vergeleken, vraag het dan na.

Probeer een paar cijferreeksen

Hieronder staan vijf gratis cijferreeksen van verschillende moeilijkheid, met uitleg. Kijk daarna eens of het je ook lukt binnen 45 seconden per reeks.

Probeer het zelf · Cijferreeksen

Vraag 1 van 5

Welk getal hoort op de plaats van het vraagteken?

Antwoord

Tips voor een capaciteitentest op mbo 2, 3 of 4

  1. 1

    Leer de drie vraagsoorten kennen

    Maak van elk onderdeel een paar voorbeeldvragen, zodat de vorm je op de testdag niet meer verrast. Oefen cijferreeksen, figurenreeksen en verbale analogieën.

  2. 2

    Gebruik per onderdeel een vaste aanpak

    Bij cijferreeksen reken je eerst de verschillen tussen de getallen uit. Bij figurenreeksen kijk je rij voor rij wat er verandert. Bij analogieën maak je een korte zin van het woordpaar, zoals "een bakker maakt brood".

  3. 3

    Oefen met de klok erbij

    45 seconden is korter dan het lijkt. Zet bij het oefenen een timer, zodat je went aan het tempo.

  4. 4

    Laat geen vraag leeg

    Geen antwoord telt als fout. Weet je het na een halve minuut nog niet, kies dan het antwoord dat je het meest waarschijnlijk vindt en ga door.

  5. 5

    Schrik niet van moeilijke vragen

    Worden de vragen lastiger? Dan gaat het goed. De test zoekt je grens op, dus iedereen maakt fouten.

Gratis oefenen voor je capaciteitentest op mbo-niveau

Ixly heeft zelf gratis oefentests voor kandidaten, waaronder mbo-varianten van de numerieke, abstracte en verbale test. Doe die zeker: zo zie je hoe het testplatform eruitziet. Ixly zegt er zelf bij dat oefentests vaak makkelijker zijn en minder tijdsdruk hebben dan de echte test.

Wil je daarna verder, dan kun je bij ons oefenen met een simulatie die de openbaar beschreven opzet van de ACT volgt:

  • de gratis mini-proeftest: van elk onderdeel één vraag, met uitleg en zonder account;
  • een volledige simulatie met 10 tot 17 vragen per onderdeel en een rapport met indicatieve scores voor vmbo, mbo, hbo en wo.

Eerlijk is eerlijk: wij vergelijken met één mbo-groep, niet met mbo 1 tot en met 4 apart. Onze normgroepen zijn bovendien aannames en niet de normen van Ixly. Hoe we rekenen, lees je op de pagina methode.

Over Denkniveau

Redactie Denkniveau

Onafhankelijke oefensite voor capaciteitentests

Denkniveau maakt eigen oefenvragen in de vorm van de capaciteitentests van Ixly, LTP en NOA. Feiten over tests, werkgevers en opleidingen zetten we alleen online met een openbare bron en een controledatum. Een fout gezien? Laat het ons weten, dan passen we de pagina aan.

Over Denkniveau · Redactiebeleid · Zo werkt onze test · Contact

Veelgestelde vragen

Krijg je op mbo-niveau makkelijkere vragen?

Niet per se. De ACT van Ixly past de vragen aan op je antwoorden, niet op je opleiding. Je opleidingsniveau speelt pas een rol in het rapport: daar wordt je score vergeleken met een normgroep, bijvoorbeeld mbo 3.

Wat is het verschil tussen de normgroepen mbo 2, mbo 3 en mbo 4?

Het zijn aparte vergelijkingsgroepen. In het onderzoek van Ixly uit 2017 lag de gemiddelde score hoger naarmate het mbo-niveau hoger was. Dezelfde prestatie valt vergeleken met mbo 2 daardoor meestal hoger uit dan vergeleken met mbo 4.

Hoe weet ik met welke normgroep ik word vergeleken?

Dat kiest de organisatie die de test afneemt. Staat het niet in je uitnodiging, dan mag je het gewoon vragen. Voor je voorbereiding maakt het weinig uit: je oefent dezelfde drie vraagsoorten.

Wat is een goede score op mbo-niveau?

Een sten van 5 of 6 is gemiddeld binnen de normgroep waarmee je wordt vergeleken. Welke score genoeg is, bepaalt de organisatie zelf, vaak per functie. Een vaste grens voor alle werkgevers bestaat niet.

Kan ik de test in een andere taal dan het Nederlands maken?

Ixly biedt de ACT aan in meerdere talen, waaronder Nederlands, Engels, Frans en Duits. Of je zelf mag kiezen, hangt af van de organisatie. Vraag het na als je twijfelt.

Welke toelatingstest doe je bij een mbo-school zonder diploma?

Dat verschilt per school. Vonk in Den Helder neemt de MCT-M van NOA af, ROC Nijmegen en ROC A12 gebruiken de AMN-talentscan, en scholen als het Koning Willem I College, Nova College en Firda noemen een capaciteitentest of toelatingsonderzoek zonder testbureau (stand 13 november 2026). Vraag bij de intake welke test je krijgt.

Bronnen

Zo kiezen en controleren we bronnen: redactiebeleid.

  1. Nieuw: vier mbo-normgroepen voor de ACT Algemene Intelligentie · Ixly · 11 december 2017
  2. Handleiding ACT Algemene Intelligentie (V4, 2020) · Ixly · 1 februari 2020
  3. ISCED: nieuwe internationale normgroepen · Ixly · 23 december 2021
  4. Gratis oefentests voor kandidaten · Ixly · 26 september 2026
  5. Capaciteitentest · Vonk · 13 november 2026
  6. Toelatingsprocedure bij geen passend diploma · ROC Nijmegen · 13 november 2026
  7. Toelatingseisen · ROC A12 · 13 november 2026
  8. Ongediplomeerde instroom · Koning Willem I College · 13 november 2026
  9. Mechanisch operator (BBL): wat je nog moet weten · Koning Willem I College · 13 november 2026
  10. Toelatingsbeleid Nova College schooljaar 2026-2027 (pdf) · Nova College · 13 november 2026
  11. Studentenstatuut 2024-2025, artikel 7 (pdf) · Firda · 13 november 2026
  12. Capaciteitentest · Firda · 13 november 2026
  13. Instroom zonder vo-diploma · ROC Midden Nederland · 13 november 2026
  14. Informatiebrief mavo-mbo-traject 2025-2026 (pdf) · Aventus · 13 november 2026
  15. Capaciteitenonderzoek · Deltion College · 13 november 2026
  16. Sollicitatieprocedure met selectiedag · Dienst Justitiële Inrichtingen · 26 september 2026
  17. Veelgestelde vragen: testdagen · STL · 26 september 2026
  18. Klantcase Sectorinstituut Transport en Logistiek · Ixly · 26 september 2026

Denkniveau is een onafhankelijke aanbieder van oefenmateriaal en is niet verbonden aan, gesponsord door of goedgekeurd door Ixly B.V., LTP of NOA. Ixly, LTP en NOA zijn merken van hun eigenaars; de namen van hun tests (zoals ACT, Cognitive Ability Pro, G-test, MCT-H en MCT-A) gebruiken we alleen om naar die tests te verwijzen. Onze oefenvragen zijn zelf ontwikkeld en onze scores zijn indicatief.

Gratis oefenplan

5 dagen, 5 mails. Elke dag beter voorbereid.

Elke ochtend één korte les met een aanpak die je meteen kunt toepassen. Van de eerste cijferreeks tot de testdag zelf.

Je krijgt 5 mails met oefentips en informatie over de oefenpassen. Afmelden kan altijd, met één klik. Privacy

  1. 1Zo werkt de test
  2. 2Cijferreeksen
  3. 3Figurenreeksen
  4. 4Analogieën en tijdsdruk
  5. 5De testdag zelf