Psychologische keuring trambestuurder en metrobestuurder: de capaciteitentest (MCT-M)
Door de redactie van Denkniveau
Bijgewerkt 12 november 20264 min lezenFeiten gecontroleerd op 12 november 2026
Wil je trambestuurder of metrobestuurder worden bij GVB, RET, HTM of Qbuzz, dan word je psychologisch gekeurd. Het denkdeel van die keuring is de MCT-M van NOA, een capaciteitentest op mbo 3-niveau met acht onderdelen. Daarnaast maak je een aandachts- en reactietest, een persoonlijkheidsvragenlijst en heb je een gesprek met een psycholoog. Word je afgekeurd, dan mag je één keer herkeuren, meestal pas na twee maanden. Het capaciteitendeel kun je oefenen, en dat begint hier gratis.
- Voor wie
- Tram- en metrobestuurders
- Ook verkeersleiders metro en RandstadRail
- Denkdeel
- MCT-M van NOA
- 8 onderdelen met elk een eigen klok
- Niveau
- Mbo 3
- Mbo 4 voor verkeersleiders
- Ook
- Reactietest, vragenlijst en gesprek
- Herkeuren
- Eén keer
- Richtlijn: na 2 maanden
Waarom word je psychologisch gekeurd?
Tram- en metrobestuurder is een veiligheidsfunctie onder de Wet lokaal spoor. Daarom moet je medisch en psychologisch worden goedgekeurd voordat je mag rijden, en daarna periodiek opnieuw. De concessieverleners van de vier lokaalspoorvervoerders (GVB in Amsterdam, RET in Rotterdam, HTM in Den Haag en Qbuzz in Utrecht) hebben daar gezamenlijke beleidsregels voor. De versie van 2017 is nog steeds geldig (stand 12 november 2026).
De keuring doet een NIP-geregistreerde psycholoog van een keuringsbureau dat de concessieverleners aanwijzen. Verkeersleider tram valt er niet onder; verkeersleider metro en RandstadRail wel.
Wat wordt er getest?
De beleidsregels noemen vijf criteria, met de tests die erbij horen:
| Criterium | Hoe het wordt gemeten |
|---|---|
| Cognitieve vaardigheden (algemeen verstandelijk niveau) | MCT-M van NOA |
| Aandacht: concentratie, selectieve en volgehouden aandacht, reactievermogen | Vienna Test Systeem Traffic |
| Stabiliteit en stressbestendigheid | Persoonlijkheidsvragenlijst (Big Six) van NOA en het gesprek |
| Communicatieve vaardigheden | MCT-M en het gesprek |
| Overige kenmerken, zoals verantwoordelijkheid en zelfstandig werken | Vragenlijst en gesprek |
Voor tram- en metrobestuurders gaan de regels uit van een algemeen werk- en denkniveau op mbo 3. De psycholoog weegt de uitslagen samen. Een zwakke capaciteitentest kun je dus niet altijd goedmaken met een goed gesprek: het denkniveau is een eigen criterium.
De MCT-M: zo ziet het denkdeel eruit
De MCT-M is de capaciteitentest van NOA voor vmbo en mbo. Hij heeft dezelfde acht onderdelen als de MCT-H, die hogescholen voor de 21+ toets gebruiken, maar op een lager niveau. Elk onderdeel heeft een eigen klok, de vragen worden steeds moeilijker en de meeste mensen krijgen niet alles af. NOA rekent voor de hele test met ongeveer twee uur, inclusief uitleg.
| Groep | Onderdelen |
|---|---|
| Taal | Woordrelaties, woordanalogieën |
| Cijfers | Rekenvaardigheid (zonder rekenmachine), cijferreeksen |
| Ruimtelijk en logisch | Exclusie, componenten, spiegelbeelden |
| Snelheid | Controleren |
Voor een bestuurder zijn vooral controleren en de ruimtelijke onderdelen herkenbaar: snel en nauwkeurig kijken, ook als de tijd dringt. Zo ziet een vraag van controleren eruit:
PDDBDRBD – PDDBDRFD
Uitleg
- 1.Op plek 7 staat links een B en rechts een F.
- 2.Het juiste antwoord is “niet gelijk”.
En zo een vraag van spiegelbeelden, waarbij je de twee omgeklapte figuren zoekt:
Uitleg
- 1.Draai elke figuur in gedachten terug tot hij rechtop staat, zoals de bovenste figuur. Let op hoe de trap loopt en welk eindstuk het lange is.
- 2.Bij figuur 2 en figuur 5 is dat precies andersom: die zijn omgeklapt. De andere vier zijn alleen gedraaid.
- 3.De juiste antwoorden zijn figuur 2 en figuur 5.
Alle onderdelen met uitleg vind je bij de NOA-capaciteitentest.
Afgekeurd? Zo werkt herkeuren
- Je krijgt één herkeuring, medisch en psychologisch.
- De richtlijn is twee maanden wachten na een afkeuring bij je aanstelling, en één maand bij een periodieke keuring.
- In overleg met de werkgever kan een herkeuring vaker.
- Ben je goedgekeurd, dan volgt uiterlijk na vijf jaar een periodieke keuring, en vanaf 63 jaar vaker.
Twee maanden wachten is lang als je een baan op het oog hebt. Kom daarom bij de eerste keer voorbereid: weet hoe elk onderdeel werkt en hoe snel je moet zijn.
Zo bereid je je voor op de keuring
- 1
Maak de gratis oefentest
Acht vragen, één van elk onderdeel van de NOA-test, op tempo. Zo zie je welke vraagvormen nieuw voor je zijn.
- 2
Oefen de onderdelen die je niet kent
Componenten en spiegelbeelden zijn voor bijna iedereen nieuw. Bij beide kies je twee antwoorden, en de vraag telt alleen als ze allebei goed zijn.
- 3
Oefen rekenen zonder rekenmachine
Sommen met breuken en kommagetallen, uit je hoofd en op tijd. Dit loopt bij veel mensen het eerst vast.
- 4
Kom uitgerust naar de keuring
De reactie- en aandachtstests van het Vienna Test Systeem kun je bij ons niet oefenen. Daarvoor helpt vooral goed slapen en op tijd zijn.
Gratis beginnen of een oefenpas
| Gratis oefentest | Oefenpas | |
|---|---|---|
| Vragen | 8, één per onderdeel | Onbeperkt, steeds nieuwe vragen |
| Alle 8 onderdelen achter elkaar | Nee | Ja, met een eigen klok per onderdeel |
| Elk onderdeel los | Nee | Ja, met uitleg bij elke vraag |
| Uitslag | Score per vraag | Indicatieve stanine per onderdeel |
Onze NOA-simulatie volgt de aantallen vragen en tijden uit gepubliceerd onderzoek naar de MCT-M, met eigen, originele vragen op het niveau van de MCT-H. Je oefent dus op tempo en eerder iets te moeilijk dan te makkelijk. We hebben geen normen van NOA en simuleren de reactietest niet, dus je oefenscore is een indicatie. Denkniveau is onafhankelijk en niet verbonden aan NOA, de vervoerders of de keuringsbureaus.
Solliciteer je bij NS of ProRail in plaats van bij een tram- of metrobedrijf? Dan gelden andere tests; lees werken op het spoor en het TestNed-assessment. Wil je weten hoe een mbo-capaciteitentest in het algemeen werkt, lees dan capaciteitentest op mbo-niveau.
Over Denkniveau
Redactie Denkniveau
Onafhankelijke oefensite voor capaciteitentests
Denkniveau maakt eigen oefenvragen in de vorm van de capaciteitentests van Ixly, LTP en NOA. Feiten over tests, werkgevers en opleidingen zetten we alleen online met een openbare bron en een controledatum. Een fout gezien? Laat het ons weten, dan passen we de pagina aan.
Over Denkniveau · Redactiebeleid · Zo werkt onze test · Contact
Veelgestelde vragen
Welke test maak je bij de psychologische keuring voor trambestuurder?
Volgens de beleidsregels onder de Wet lokaal spoor (2017) meet de psycholoog je verstandelijk niveau met de MCT-M van NOA, je aandacht en reactievermogen met het Vienna Test Systeem en je persoonlijkheid met een vragenlijst. Daarna volgt een gesprek met de psycholoog.
Welk niveau moet je halen voor de keuring als tram- of metrobestuurder?
De regeling gaat voor tram- en metrobestuurders uit van een algemeen werk- en denkniveau op mbo 3, en voor verkeersleiders metro en RandstadRail op mbo 4. De psycholoog weegt de capaciteitentest samen met de andere onderdelen.
Wat gebeurt er als je wordt afgekeurd?
Je krijgt één herkeuring. De richtlijn is twee maanden wachten na een afkeuring bij aanstelling, en één maand bij een periodieke keuring. In overleg met de werkgever kan een herkeuring vaker.
Kun je de psychologische keuring oefenen?
Het denkdeel wel. De MCT-M heeft dezelfde acht onderdelen als de MCT-H, op mbo-niveau. Met een oefenpas oefen je die onderdelen met een eigen klok per onderdeel. De reactietest van het Vienna Test Systeem oefenen we niet.
Voor welke vervoerders geldt deze keuring?
De beleidsregels zijn opgesteld voor de vier lokaalspoorvervoerders: GVB in Amsterdam, RET in Rotterdam, HTM in Den Haag en Qbuzz in Utrecht. Welk keuringsbureau de test afneemt, wijzen de concessieverleners aan.
Bronnen
Zo kiezen en controleren we bronnen: redactiebeleid.
- Beleidsregels medische en psychologische keuringen veiligheidsfuncties Wet lokaal spoor (2017) · Vervoersautoriteit Metropoolregio Rotterdam Den Haag · 12 november 2026
- Capaciteitentest MCT-M · NOA · 12 november 2026
- Factsheet Algemene Capaciteitentest Middelbaar niveau (MCT-M) (pdf) · NOA · 12 november 2026
Denkniveau is een onafhankelijke aanbieder van oefenmateriaal en is niet verbonden aan, gesponsord door of goedgekeurd door Ixly B.V., LTP of NOA. Ixly, LTP en NOA zijn merken van hun eigenaars; de namen van hun tests (zoals ACT, Cognitive Ability Pro, G-test, MCT-H en MCT-A) gebruiken we alleen om naar die tests te verwijzen. Onze oefenvragen zijn zelf ontwikkeld en onze scores zijn indicatief.
Gratis oefenplan
5 dagen, 5 mails. Elke dag beter voorbereid.
Elke ochtend één korte les over de 21+ toets van NOA, met een aanpak die je meteen kunt toepassen. Van woordrelaties tot de toetsdag zelf.
- 1Zo werkt de 21+ toets van NOA
- 2Taal: woordrelaties en analogieën
- 3Cijfers: rekenen en reeksen
- 4Figuren: exclusie, spiegelen, componenten
- 5Tempo, controleren en de toetsdag