Psychologische test voor machinist of treinverkeersleider
Door de redactie van Denkniveau
Bijgewerkt 1 oktober 20264 min lezenFeiten gecontroleerd op 30 september 2026
Wie bij NS een functie met een veiligheidstaak wil, zoals machinist, of bij ProRail treinverkeersleider wordt, krijgt een psychologisch onderzoek. NS gunde het contract voor psychologische aanstellingsassessments en keuringen eind 2023 aan TestNed, sinds 2018 onderdeel van LTP; dat onderzoek kijkt of je een veiligheidstaak aankan, op cognitief, psychomotorisch, gedragsmatig en persoonlijkheidsvlak. Voor treinverkeersleider legt ProRail de opzet precies uit: capaciteitentests, tests voor aandacht en reactievermogen, vragenlijsten, een rollenspel en interviews.
Waarom een psychologische test op het spoor?
Machinisten en verkeersleiders hebben een veiligheidstaak: een fout kan grote gevolgen hebben. Daarom stelt de spoorwegwetgeving eisen aan wie die functies mag doen, en daar hoort een psychologisch onderzoek bij. Bij NS gaat dat onderzoek minimaal uit van de criteria uit de Nederlandse en Europese spoorwegregels, en laat NS daarbovenop eigen veiligheidseisen testen. Het bureau dat het onderzoek doet, moet erkend zijn door de Inspectie Leefomgeving en Transport (ILT).
Dit is iets anders dan een gewoon sollicitatie-assessment. Naast denkvermogen en persoonlijkheid wordt ook gekeken naar zaken als aandacht, concentratie en reactiesnelheid.
Denkniveau is onafhankelijk en niet verbonden aan NS, ProRail, TestNed of LTP.
Psychologische test voor machinist bij NS
Op 21 december 2023 publiceerde NS op TenderNed dat het contract "Psychologische aanstellingsassessments en periodieke keuringen" is gegund aan TestNed B.V. Het gaat om twee dingen:
- een aanstellingsassessment voordat je begint;
- periodieke keuringen zolang je bij NS een veiligheidstaak hebt.
Het onderzoek kijkt vanuit vier kanten of iemand zijn taak veilig kan doen:
- Cognitief
- Denkvermogen
- Bijvoorbeeld redeneren en informatie verwerken
- Psychomotorisch
- Reactie en coördinatie
- Snel en juist reageren
- Gedragsmatig
- Gedrag in het werk
- Hoe je handelt in situaties
- Persoonlijkheid
- Karakter
- Bijvoorbeeld stressbestendigheid
NS en TestNed maken niet bekend welke tests een kandidaat-machinist precies krijgt, en de aanbesteding noemt geen functies. Kijk daarvoor goed in je uitnodiging. Een indruk van een onderzoek bij TestNed geeft de route voor treinverkeersleider bij ProRail hieronder; dat is wel een andere functie.
Meer over NS als werkgever lees je op onze pagina over NS.
Treinverkeersleider bij ProRail: zo verloopt het
Het psychologisch onderzoek voor treinverkeersleider bij TestNed bestaat uit twee delen.
- 1
Deel 1: op locatie in Rotterdam
Je maakt een persoonlijkheidsvragenlijst en een capaciteitentest die vooral abstract redeneren meet. Daarna volgen tests voor aandacht en reactievermogen (de veiligheidsgeschiktheid) en een kort interview met een psycholoog. Aan het eind van de dag hoor je de uitslag van dit deel.
- 2
Deel 2: online
Kort nadat je deel 1 hebt gehaald, volgen online extra vragenlijsten en capaciteitentests, een rollenspel gericht op het werk van treinverkeersleider en een uitgebreid interview met de assessmentpsycholoog.
Praktische tips van ProRail: kom goed uitgerust, neem een recent cv, een geldig identiteitsbewijs en een pasfoto mee, vergeet je bril niet en draag gemakkelijke schoenen, omdat je bij sommige tests een voetpedaal bedient.
Voor regionaal verkeersleider is de route anders. Je begint met een online game en een e-assessment met persoonlijkheidsvragen en intelligentietests. Daarna volgt een assessmentdag bij LTP TestNed in Rotterdam of Amstelveen, met meerdere tests, een vragenlijst, een rollenspel en gesprekken met een psycholoog. Zie ook onze pagina over ProRail en de uitleg over de assessmentdag bij LTP of TestNed.
TestNed en LTP: hoe zit dat?
TestNed werd in 2011 opgericht door LTP en een ander psychologisch adviesbureau. Op 3 mei 2018 nam LTP het volledig over. TestNed doet keuringen en assessments voor functies met veiligheidstaken, erkend door de ILT en RailAlert. De tests meten onder meer reactievermogen, concentratie en stressbestendigheid. Op de site van LTP valt TestNed nu onder LTP Safety Services.
Welke tests jij krijgt, staat in je uitnodiging. Ga er niet van uit dat het dezelfde tests zijn als bij een gewoon LTP-assessment.
NS Traineeship: een andere route
Zoek je op "NS assessment", dan kom je ook het NS Traineeship tegen. Dat is iets heel anders: een traineeprogramma met een eigen online assessment van werk- en denkniveau en selectiedagen. Daar gaat het niet om een veiligheidsfunctie en niet om een keuring bij TestNed. De data en de opzet van dat assessment lees je bij het NS Traineeship assessment.
| Machinist of treinverkeersleider | NS Traineeship | |
|---|---|---|
| Soort functie | Veiligheidstaak op het spoor | Traineeprogramma |
| Onderzoek | Psychologisch aanstellingsassessment of keuring | Online assessment en selectiedagen |
| Uitvoerder | TestNed (LTP) | NS noemt de leverancier niet |
| Extra | Tests voor aandacht en reactievermogen | Nadruk op werk- en denkniveau |
Zo bereid je je voor
- Capaciteitentests: oefen de vraagvormen. Voor treinverkeersleider gaat het om abstract redeneren. De eigen test van LTP daarvoor is de matrix test: een vak van drie bij drie met een lege plek. Of je precies die test krijgt, is niet bekend; oefen de vraagvorm met de abstracte matrix test en de gratis oefensite van LTP. De tests van LTP hebben één klok voor alle vragen, en alleen goede antwoorden tellen.
- Aandacht en reactie: zorg dat je fit bent. Tests voor reactievermogen en concentratie kun je nauwelijks oefenen. Slaap goed, eet iets en kom op tijd.
- Vragenlijsten: eerlijk invullen. Er zijn geen goede of foute antwoorden. Een eerlijk, consistent beeld werkt het best in het interview.
- Rollenspel en interview: denk aan veiligheid. Bereid voorbeelden voor van momenten waarop je onder druk rustig bleef, regels volgde of snel moest beslissen.
- Voel je je niet goed? Meld het vooraf. Dan kan er een nieuwe afspraak worden gemaakt; of je later mag herkansen, bepalen de werkgever en de wettelijke regels.
Begin met de gratis mini-G-test: zes vragen in de vraagvormen van LTP, waaronder een matrix, op tempo en met uitleg.
Over Denkniveau
Redactie Denkniveau
Onafhankelijke oefensite voor capaciteitentests
Denkniveau maakt eigen oefenvragen in de vorm van de capaciteitentests van Ixly, LTP en NOA. Feiten over tests, werkgevers en opleidingen zetten we alleen online met een openbare bron en een controledatum. Een fout gezien? Laat het ons weten, dan passen we de pagina aan.
Over Denkniveau · Redactiebeleid · Zo werkt onze test · Contact
Veelgestelde vragen
Wie doet de psychologische keuring voor NS?
In december 2023 publiceerde NS dat het contract voor psychologische aanstellingsassessments en periodieke keuringen is gegund aan TestNed B.V. TestNed is sinds 2018 volledig van LTP.
Wat wordt er getest bij de psychologische keuring voor het spoor?
Het onderzoek kijkt of iemand zijn veiligheidstaak aankan, vanuit vier kanten: cognitief, psychomotorisch, gedragsmatig en persoonlijkheid. Welke tests een machinist precies krijgt, maken NS en TestNed niet bekend; kijk daarvoor in je uitnodiging.
Hoe verloopt het assessment voor treinverkeersleider bij ProRail?
Het assessment bestaat uit twee delen. Op dag 1 bij TestNed in Rotterdam: een persoonlijkheidsvragenlijst, een capaciteitentest (abstract redeneren), tests voor aandacht en reactievermogen en een kort interview. Deel 2 is online: meer vragenlijsten en tests, een rollenspel en een uitgebreid interview.
Is dit hetzelfde als het assessment van het NS Traineeship?
Nee. Het NS Traineeship is een traineeprogramma met een eigen online assessment van werk- en denkniveau. De psychologische keuring bij TestNed is voor functies met veiligheidstaken, zoals machinist.
Kan ik oefenen voor de psychologische test van het spoor?
Voor de capaciteitentests wel: LTP heeft een gratis oefensite en je kunt de vraagvormen oefenen, zoals matrices. Tests voor aandacht en reactievermogen en de vragenlijsten kun je niet echt oefenen. Kom vooral uitgerust.
Bronnen
Zo kiezen en controleren we bronnen: redactiebeleid.
- Gunning: Psychologische aanstellingsassessments en periodieke keuringen (NS) · TenderNed · 21 december 2023
- Persbericht: LTP neemt TestNed over · LTP · 3 mei 2018
- Assessmentbureau TestNed (treinverkeersleider) · Werken bij ProRail · 30 september 2026
- Selectieproces regionaal verkeersleider · Werken bij ProRail · 30 september 2026
- Veelgestelde vragen voor deelnemers (LTP Safety Services / TestNed) · LTP · 30 september 2026
Denkniveau is een onafhankelijke aanbieder van oefenmateriaal en is niet verbonden aan, gesponsord door of goedgekeurd door Ixly B.V., LTP of NOA. Ixly, LTP en NOA zijn merken van hun eigenaars; de namen van hun tests (zoals ACT, Cognitive Ability Pro, G-test, MCT-H en MCT-A) gebruiken we alleen om naar die tests te verwijzen. Onze oefenvragen zijn zelf ontwikkeld en onze scores zijn indicatief.
Gratis oefenplan
5 dagen, 5 mails. Elke dag beter voorbereid.
Elke ochtend één korte les over de tests van LTP, met een aanpak die je meteen kunt toepassen. Van de eerste matrix tot de testdag zelf.
- 1Zo werken de tests van LTP
- 2Matrices
- 3Verbale relaties
- 4Tabellen, grafieken en cijferreeksen
- 5Tijdsdruk en de testdag
