Woordanalogieën oefenen: met één korte zin vind je het juiste woord
Door de redactie van Denkniveau
Bijgewerkt 8 oktober 20264 min lezenFeiten gecontroleerd op 8 oktober 2026
Bij woordanalogieën zie je drie woorden en een vraagteken, in de vorm A – B = C – ?. Je ontdekt hoe A en B met elkaar verbonden zijn en kiest uit vijf woorden het woord dat op dezelfde manier bij C hoort. Dit onderdeel zit in de MCT-H en de adaptieve MCT-A van NOA, de capaciteitentests die verschillende hogescholen voor de 21+ toets gebruiken, en je kunt het ook bij een sollicitatie tegenkomen. Hieronder oefen je meteen met eigen, originele vragen, met uitleg bij elk antwoord.
Probeer het zelf · Woordanalogieën
Vraag 1 van 5
Welk woord hoort op de plaats van het vraagteken?
blij – vrolijk = moe – ?
Smaakt dat naar meer? In de gratis 21+ oefentest probeer je alle acht onderdelen: acht vragen in 2 minuten en 15 seconden, zonder account.
Zo ziet een woordanalogie eruit in de test
Woordanalogieën is het tweede taalonderdeel van de MCT-H, naast woordrelaties. NOA noemt het ook "Logisch nadenken met woorden". Een vraag in dezelfde vorm, met eigen woorden:
hamer – spijker = schroevendraaier – ?
Opties: boor · moer · schroef · draaien · gereedschap
Met een hamer sla je een spijker vast, met een schroevendraaier draai je een schroef vast. Het antwoord is dus schroef. Moer is de sterkste afleider: die hoort ook bij vastzetten, maar een moer draai je met een sleutel vast. Draaien is wat je doet, gereedschap is de groep waar beide in vallen en een boor is ander gereedschap.
- Vorm
- A – B = C – ?
- Eén open plek
- Opties
- 5 woorden
- Je kiest er 1
- Tempo
- ± 18 seconden per vraag
- In onderzoek naar de MCT-M: 30 vragen in 9 minuten
- Score
- Aantal goed
- Geen aftrek voor een fout antwoord
De vragen staan van makkelijk naar moeilijk, met een eigen klok voor het onderdeel. Hoeveel vragen en minuten de MCT-H heeft, publiceert NOA niet. In gepubliceerd onderzoek naar de MCT-M, de versie op mbo-niveau, waren het 30 vragen in 9 minuten; onze simulatie werkt met die aantallen. Je score is het aantal goede antwoorden, en in dat onderzoek kostte een fout antwoord niets extra.
In onze oefenvragen kan het verband van alles zijn: een gereedschap en waar je het voor gebruikt, een deel en het geheel, een maker en zijn product, een synoniem of een tegenstelling. Woordanalogieën zit in de acht onderdelen van De Haagse Hogeschool, in de vijf van NHL Stenden en in de MCT-A van Hogeschool Utrecht. In de MCT-A heb je maximaal een minuut per vraag en past de moeilijkheid zich aan je antwoorden aan.
Verschil met de verbale analogieën van Ixly
Oefen je ook voor een Ixly-test? Die werkt anders. Bij de verbale analogieën van Ixly staan de woorden in een vierkant met twee open plekken en kies je 2 uit 6 woorden, met 45 seconden per vraag. Bij NOA is er één open plek en kies je 1 uit 5. De denkstap is wel dezelfde: vang het verband in een korte zin. De verbale relaties test van LTP lijkt er ook op, maar daar kies je uit twee rijtjes van vijf woorden.
Woordanalogieën oefenen: aanpak in stappen
- 1
Maak een korte zin van A en B
Verbind de eerste twee woorden in een zin: "Met een hamer sla je een spijker vast." Hoe preciezer de zin, hoe minder opties erin passen.
- 2
Zet C in dezelfde zin
"Met een schroevendraaier draai je een … vast." Lees de zin met elk van de vijf opties en kies het woord waarmee hij klopt.
- 3
Passen er twee? Maak de zin scherper
Kun je met twee opties een zin maken, maak je zin dan preciezer: niet "hoort bij", maar "is een deel van" of "wordt gemaakt van". Het woord dat ook de scherpere zin haalt, is het antwoord.
- 4
Houd de richting vast
Zeg de zin altijd in de volgorde van de woorden. In soldaat – leger = zanger – ? staat eerst het lid en dan de groep. Bij zanger zoek je dus de groep: een koor.
Veelgemaakte fouten bij woordanalogieën
- Kiezen op onderwerp. Een optie die bij C past, hoeft niet op dezelfde manier bij C te passen als B bij A. Moer hoort bij klussen, net als een schroevendraaier, maar dat is een ander verband dan dat van een hamer en een spijker.
- De richting omdraaien. "Is lid van" is iets anders dan "bestaat uit". Gaat het eerste paar van lid naar groep, dan zoek je bij C ook de groep, geen lid.
- Stoppen bij de eerste optie die past. Lees alle vijf de opties, ook als de eerste al goed lijkt. Een woord dat bijna past, is precies wat een afleider moet doen.
- Te lang blijven hangen. Met ongeveer 18 seconden per vraag kost één lastige vraag je al snel de tijd van twee makkelijke.
Tempo: ongeveer 18 seconden per vraag
Met 30 vragen in 9 minuten, zoals in het onderzoek naar de MCT-M, heb je gemiddeld 18 seconden per vraag. Je zin maken kost een paar seconden, de opties langslopen de rest. Lukt het na 15 seconden niet, kies dan het woord dat het best past en ga door: een fout kost niets, een open vraag levert niets op.
Omdat de vragen steeds moeilijker worden, zijn de eerste je makkelijkste punten. Maak die vlot en zonder slordigheidsfouten. In de MCT-A van Hogeschool Utrecht heb je maximaal een minuut per vraag; volgens de HU heb je gemiddeld ongeveer 30 seconden nodig.
Meer oefenen voor de 21+ toets
Oefen woordanalogieën samen met woordrelaties: in je uitslag vormen ze samen de factor taal. Wil je daarna iets heel anders, probeer dan exclusie, waar je met figuren redeneert. Een plan voor alle acht onderdelen staat bij het oefenplan voor de 21+ toets.
In de oefenpas oefen je woordanalogieën los, met steeds nieuwe vragen en uitleg, en maak je de volledige simulatie in de vorm van de MCT-H, met een eigen klok per onderdeel. Doe je de 21+ toets bij Hogeschool Utrecht, oefen dan de adaptieve MCT-A. Je rapport laat per onderdeel een indicatieve stanine zien en of je de grens van stanine 4 haalt. Je betaalt eenmalig €12,95 voor 7 dagen of €17,95 voor 30 dagen.
Over Denkniveau
Redactie Denkniveau
Onafhankelijke oefensite voor capaciteitentests
Denkniveau maakt eigen oefenvragen in de vorm van de capaciteitentests van Ixly, LTP en NOA. Feiten over tests, werkgevers en opleidingen zetten we alleen online met een openbare bron en een controledatum. Een fout gezien? Laat het ons weten, dan passen we de pagina aan.
Over Denkniveau · Redactiebeleid · Zo werkt onze test · Contact
Veelgestelde vragen
Hoe werken woordanalogieën in de 21+ toets?
Je ziet drie woorden en een vraagteken: A – B = C – ?. Je zoekt het verband tussen A en B en kiest uit vijf woorden het woord dat op dezelfde manier bij C hoort. Dit onderdeel zit in de MCT-H en de MCT-A van NOA.
Wat is het verschil met de verbale analogieën van Ixly?
Bij Ixly staan de woorden in een vierkant met twee open plekken en kies je 2 uit 6 woorden, met 45 seconden per vraag. Bij NOA is er één open plek en kies je 1 uit 5. De aanpak is hetzelfde: vang het verband in een korte zin.
Hoeveel tijd heb je voor woordanalogieën?
Voor de MCT-H publiceert NOA dat niet. In gepubliceerd onderzoek naar de MCT-M waren het 30 vragen in 9 minuten, gemiddeld 18 seconden per vraag. In de adaptieve MCT-A heb je maximaal een minuut per vraag.
Bij welke hogescholen krijg je woordanalogieën?
Het zit in de acht onderdelen van De Haagse Hogeschool, in de vijf onderdelen van NHL Stenden en in de adaptieve MCT-A van Hogeschool Utrecht. Welke onderdelen jouw hogeschool gebruikt, staat in de informatie over haar 21+ toets.
Bronnen
Zo kiezen en controleren we bronnen: redactiebeleid.
- MCT-H: capaciteitentest voor hoger niveau · NOA · 8 oktober 2026
- Selecteren op cognitieve capaciteiten, Gedrag & Organisatie 31(4), 2018 (aantallen en tijden van de MCT-M) · Van Breemen, Van den Berg en Beerepoot · 8 oktober 2026
- Onderzoeksrapport over testbias in de MCT-M (scoring en twee-antwoordvragen) · KU Leuven (Meulders e.a., 2005) · 8 oktober 2026
- Brochure 21+ toelatingsonderzoek · De Haagse Hogeschool · 7 oktober 2026
- Voorbeeldvragen capaciteitentest 21+ (pdf) · NHL Stenden · 7 oktober 2026
- MCT-A: adaptieve capaciteitentest · NOA · 7 oktober 2026
- 21+ toelatingsonderzoek · Hogeschool Utrecht · 7 oktober 2026
- Handleiding ACT Algemene Intelligentie (V4, 2020) · Ixly · 1 februari 2020
Denkniveau is een onafhankelijke aanbieder van oefenmateriaal en is niet verbonden aan, gesponsord door of goedgekeurd door Ixly B.V., LTP of NOA. Ixly, LTP en NOA zijn merken van hun eigenaars; de namen van hun tests (zoals ACT, Cognitive Ability Pro, G-test, MCT-H en MCT-A) gebruiken we alleen om naar die tests te verwijzen. Onze oefenvragen zijn zelf ontwikkeld en onze scores zijn indicatief.
Gratis oefenplan
5 dagen, 5 mails. Elke dag beter voorbereid.
Elke ochtend één korte les over de 21+ toets van NOA, met een aanpak die je meteen kunt toepassen. Van woordrelaties tot de toetsdag zelf.
- 1Zo werkt de 21+ toets van NOA
- 2Taal: woordrelaties en analogieën
- 3Cijfers: rekenen en reeksen
- 4Figuren: exclusie, spiegelen, componenten
- 5Tempo, controleren en de toetsdag