Naar de inhoud

Percentielscore en T-score uitgelegd

Door de redactie van Denkniveau

Bijgewerkt 26 september 20265 min lezenFeiten gecontroleerd op 26 september 2026

Een percentielscore zegt welk deel van de normgroep gelijk aan of lager dan jou scoorde: bij percentiel 70 is dat 70 procent. Het is dus geen percentage goede antwoorden. De T-score laat dezelfde positie zien op een schaal met een gemiddelde van 50 en een standaarddeviatie van 10.

Wat een percentielscore betekent

Een percentiel vergelijkt je met een groep. Heb je percentiel 70, dan scoorde 70 procent van de normgroep gelijk aan of lager dan jij, en 30 procent hoger. Percentiel 50 is precies het midden: de helft scoorde gelijk of lager.

Soms lees je het korter: "je scoort hoger dan 70 procent van de groep". Op een fijne schaal hebben twee mensen zelden precies dezelfde score, dus in de praktijk komt dat op hetzelfde neer.

Een percentiel hoort altijd bij één normgroep. In een Ixly-rapport kun je een percentiel per opleidingsniveau krijgen. Met precies dezelfde prestatie kun je dan tegenover mbo percentiel 76 hebben en tegenover hbo percentiel 43. Hoe dat kan, lees je bij normgroepen.

Een percentiel is geen percentage goed

Dit is de meest gemaakte fout bij het lezen van een rapport. Percentiel 60 betekent niet dat je 60 procent van de vragen goed had. Twee voorbeelden:

  • Bij een test met moeilijke vragen kan 60 procent goed een heel hoge score zijn.
  • Bij een test met makkelijke vragen kan 60 procent goed juist laag zijn.

Bij een adaptieve test, zoals de ACT, zegt het aantal goede antwoorden nog minder. De test past de moeilijkheid na elk antwoord aan je niveau aan, dus iedereen krijgt vragen rond het eigen niveau: vragen die je net wel of net niet kunt oplossen. Je score hangt vooral af van welke vragen je goed en fout had, en hoe moeilijk die waren. Lees waarom dat zo werkt bij adaptieve tests.

Wil je zelf ervaren hoe dat voelt? Doe de gratis proeftest.

Percentielen liggen niet op gelijke afstand

In het midden van de groep liggen de scores dicht op elkaar, aan de randen ver uit elkaar. Daardoor betekent een sprong van een paar percentielpunten niet overal hetzelfde:

  • Van percentiel 50 naar 60 is een kleine stap: een kwart standaarddeviatie.
  • Van percentiel 90 naar 99 is een grote stap: ruim één standaarddeviatie.

Kleine verschillen in het midden zeggen dus weinig. Neem ook geen gemiddelde van percentielen, want dat geeft een scheef beeld. Reken liever via de z-score, zoals de omrekentool doet.

Welke percentielen zijn gemiddeld?

Omdat de meeste mensen rond het midden scoren, is "gemiddeld" een breed gebied. Binnen één normgroep geldt:

  • Percentiel 31 tot 69 hoort bij sten 5 en 6: gemiddeld.
  • Percentiel 16 tot 84 ligt binnen één standaarddeviatie van het gemiddelde. Daar valt ongeveer twee derde van de groep.
  • Onder percentiel 16 of boven percentiel 84 wijk je duidelijk af van het gemiddelde van de groep.

Een percentiel van 35 is dus geen slechte score, maar gewoon gemiddeld. En het verschil tussen percentiel 40 en 55 is kleiner dan het lijkt.

De T-score: gemiddeld 50, standaarddeviatie 10

De T-score is een standaardscore met een gemiddelde van 50 en een standaarddeviatie van 10. Elke 10 punten is dus één standaarddeviatie:

  • tussen T 40 en 60 valt ongeveer 68 procent van de groep;
  • tussen T 30 en 70 ongeveer 95 procent;
  • tussen T 20 en 80 bijna iedereen: 99,7 procent.

Een T-score van 45 ligt een halve standaarddeviatie onder het gemiddelde, rond percentiel 31. Een T-score van 60 ligt één standaarddeviatie erboven, rond percentiel 84.

Het voordeel van een T-score: de afstanden kloppen. Het verschil tussen T 50 en 55 is even groot als tussen T 65 en 70. Bij percentielen is dat niet zo.

Percentiel en T-score naast elkaar

Binnen dezelfde normgroep horen deze waarden bij elkaar:

Percentielz-scoreT-scoreSten
2−2,05291
5−1,64342
10−1,28373
25−0,67434
50050precies op de grens van 5 en 6
750,67577
901,28638
951,64669
982,057110

De z-score zegt hoeveel standaarddeviaties je van het gemiddelde af zit. Hoe je de stens leest, staat bij de stenscore.

Zo bereken je zelf een percentiel

Wil je een percentiel zelf uitrekenen, bijvoorbeeld uit een T-score? Dat gaat in twee stappen:

  1. Reken je score om naar een z-score: (score − gemiddelde) ÷ standaarddeviatie. Bij een T-score van 57 is dat (57 − 50) ÷ 10 = 0,7.
  2. Zoek op welk deel van de normaalverdeling tot die z-score loopt. In de Nederlandse versie van Excel typ je =NORM.S.VERD(0,7; WAAR). Dat geeft 0,758: percentiel 76.

Andersom kan ook. =NORM.S.INV(0,9) geeft de z-score die bij percentiel 90 hoort: 1,28. Wil je dit niet zelf uitrekenen, dan doet de omrekentool het voor je, ook voor IQ, sten en stanine.

Niet verwarren met de T-score van een botscan

Wat betekent dit voor je sollicitatie?

  • Vergelijk binnen dezelfde normgroep. Een percentiel tegenover wo is iets anders dan een percentiel tegenover mbo.
  • Kijk naar de marge. Een paar percentielpunten verschil valt in het midden van de groep vaak binnen de meetfout.
  • Weeg de totaalscore het zwaarst. Een percentiel voor één onderdeel is minder nauwkeurig dan het percentiel voor de totaalscore, omdat een onderdeel op minder vragen is gebaseerd.
  • Vraag welke grens de organisatie gebruikt. Een vaste grens die overal geldt, bestaat niet. Lees wat een goede score is.
  • Kijk ook naar je IQ-score. Die vergelijkt je met de hele beroepsbevolking; zie de IQ-score in je testrapport.

Wil je je score verbeteren voor een volgende test? Oefen het formaat met uitleg bij elke vraag:

Over Denkniveau

Redactie Denkniveau

Onafhankelijke oefensite voor capaciteitentests

Denkniveau maakt eigen oefenvragen in de vorm van de capaciteitentests van Ixly, LTP en NOA. Feiten over tests, werkgevers en opleidingen zetten we alleen online met een openbare bron en een controledatum. Een fout gezien? Laat het ons weten, dan passen we de pagina aan.

Over Denkniveau · Redactiebeleid · Zo werkt onze test · Contact

Veelgestelde vragen

Betekent percentiel 60 dat ik 60 procent goed had?

Nee. Percentiel 60 betekent dat 60 procent van de normgroep gelijk aan of lager dan jou scoorde. Hoeveel vragen je goed had, staat daar los van. Bij een adaptieve test zegt het aantal goede antwoorden zelfs heel weinig.

Wat is een goede percentielscore?

Percentiel 50 is precies het midden van je normgroep. Of een score goed genoeg is, hangt af van de normgroep en van de grens die de organisatie kiest. Een vaste grens die overal geldt, bestaat niet.

Wat betekent een T-score van 40?

Een T-score van 40 ligt één standaarddeviatie onder het gemiddelde van de normgroep. Dat komt overeen met ongeveer percentiel 16: ongeveer 16 procent van de groep scoorde gelijk of lager.

Is de T-score in mijn testrapport dezelfde als bij een botscan?

Nee. Bij een botdichtheidsmeting is de T-score een andere maat, met 0 als gemiddelde van jonge volwassenen. In een testrapport is 50 het gemiddelde van de normgroep en is 10 punten één standaarddeviatie.

Bronnen

Zo kiezen en controleren we bronnen: redactiebeleid.

  1. Handleiding ACT Algemene Intelligentie (V4, 2020) · Ixly · 1 februari 2020
  2. Voorbeeldrapport ACT Digit Series (2022) · Ixly · 26 september 2026
  3. Osteoporose: definities (T-score bij botdichtheidsmeting) · VZinfo.nl · 26 september 2026
  4. NORM.S.VERD, functie (Excel) · Microsoft · 26 september 2026

Denkniveau is een onafhankelijke aanbieder van oefenmateriaal en is niet verbonden aan, gesponsord door of goedgekeurd door Ixly B.V., LTP of NOA. Ixly, LTP en NOA zijn merken van hun eigenaars; de namen van hun tests (zoals ACT, Cognitive Ability Pro, G-test, MCT-H en MCT-A) gebruiken we alleen om naar die tests te verwijzen. Onze oefenvragen zijn zelf ontwikkeld en onze scores zijn indicatief.

Gratis oefenplan

5 dagen, 5 mails. Elke dag beter voorbereid.

Elke ochtend één korte les met een aanpak die je meteen kunt toepassen. Van de eerste cijferreeks tot de testdag zelf.

Je krijgt 5 mails met oefentips en informatie over de oefenpassen. Afmelden kan altijd, met één klik. Privacy

  1. 1Zo werkt de test
  2. 2Cijferreeksen
  3. 3Figurenreeksen
  4. 4Analogieën en tijdsdruk
  5. 5De testdag zelf