Persoonlijkheidstest bij een sollicitatie: zo werkt het
Door de redactie van Denkniveau
Bijgewerkt 1 oktober 20266 min lezenFeiten gecontroleerd op 1 oktober 2026
Een persoonlijkheidstest bij een sollicitatie is een vragenlijst over hoe je werkt en met anderen omgaat. Er zijn geen goede of foute antwoorden: je kunt er niet voor slagen of zakken, en je kunt hem ook niet trainen zoals een capaciteitentest. De werkgever kijkt hoe je profiel past bij de functie, en de uitkomst kan terugkomen in een gesprek. Wat wel helpt: weten hoe de vragen eruitzien, eerlijk en vlot antwoorden, en je rechten kennen.
- Goede of foute antwoorden
- Geen
- Je kunt niet slagen of zakken
- Duur
- Ongeveer 15 minuten
- Bij de vragenlijst van Ixly
- Basis
- Vaak de Big Five
- Vijf brede eigenschappen
Wat is een persoonlijkheidstest bij een sollicitatie?
Een persoonlijkheidstest, ook wel persoonlijkheidsvragenlijst, bestaat uit uitspraken over gedrag en voorkeuren. Bij elke uitspraak geef je aan hoe goed hij bij je past, of je kiest welke uitspraak het meest bij je past. Je krijgt hem meestal als onderdeel van een assessment, naast bijvoorbeeld een capaciteitentest. Bij LTP bestaat een assessment uit persoonlijkheidsvragenlijsten, intelligentietests, een interview met een psycholoog en een rollenspel of business game.
Met de vragenlijst krijgt de assessmentpsycholoog een indruk van de structuur van je persoonlijkheid. Ixly koppelt in zijn vragenlijst persoonlijkheidskenmerken aan werkgedrag; volgens Ixly wordt zo zichtbaar wat je kans op werksucces is en hoe je past bij het team en de organisatiecultuur.
Een persoonlijkheidstest is dus geen test met een score die zo hoog mogelijk moet zijn. Voor de ene functie past veel structuur, voor de andere juist flexibiliteit. Hoe zo'n assessment verder verloopt, lees je bij online assessment.
Wat meet een persoonlijkheidstest? Vaak de Big Five
De twee testbureaus die je op deze site het vaakst tegenkomt, bouwen voort op de Big Five: een model dat persoonlijkheid beschrijft met vijf brede eigenschappen.
| Eigenschap | Waar het in je werk over gaat |
|---|---|
| Extraversie | Hoe graag je met mensen werkt en hoe snel je het woord neemt |
| Vriendelijkheid | Hoe je samenwerkt en omgaat met meningsverschillen |
| Emotionele stabiliteit | Hoe je reageert op druk, kritiek en tegenvallers |
| Openheid | Hoe nieuwsgierig je bent naar nieuwe ideeën en werkwijzen |
| Zorgvuldigheid | Hoe je plant, afspraken nakomt en op details let |
De omschrijvingen zijn van ons. LTP gebruikt de vijf eigenschappen als kader, onder de namen extraversie, vriendelijkheid, evenwichtigheid, openheid van geest en zorgvuldigheid. De WPV van Ixly is mede op de Big Five gebaseerd, maar deelt in vijf eigen factoren in: Invloed, Sociabiliteit, Gedrevenheid, Structuur en Stabiliteit. Zorgvuldigheid is daar bijvoorbeeld gesplitst in Structuur en Gedrevenheid. Meer per bureau lees je bij de persoonlijkheidstest van Ixly (WPV) en de persoonlijkheidstest van LTP.
Persoonlijkheid of drijfveren?
Naast een persoonlijkheidsvragenlijst krijg je soms een drijfverenvragenlijst. Die gaat niet over hoe je je gedraagt, maar over wat je motiveert in werk en wat je juist energie kost. Bij Ixly heet die Career Drives (CarrièreWaarden). Ook daar gaat het om wat bij jou past, niet om een goed antwoord; zie Ixly drijfveren.
Hoe zien de vragen eruit?
De vorm verschilt per vragenlijst. Ixly biedt zijn persoonlijkheidsvragenlijst bijvoorbeeld in vier varianten aan: normatief, ipsatief, adaptief en compact.
- Normatief: je geeft bij elke uitspraak aan hoe goed hij bij je past, op een schaal van oneens tot eens.
- Ipsatief: je kiest steeds tussen uitspraken, ook als ze allebei of geen van beide bij je passen.
- Adaptief: de volgende vraag hangt af van je eerdere antwoorden, zodat iedereen een eigen vragenlijst krijgt.
Twee verzonnen voorbeelden, om het verschil te zien. Het zijn geen vragen uit een bestaande test.
- Normatief: "Ik vind het prettig als mijn werkdag er elke dag anders uitziet." Je kiest van helemaal oneens tot helemaal eens.
- Ipsatief: "Wat past het meest bij jou? A: Ik stel vragen tot ik een probleem helemaal begrijp. B: Ik zeg het meteen als ik het ergens niet mee eens ben." Je moet kiezen, ook als allebei klopt.
Andere termen uit je uitnodiging, zoals drijfveren of blokkeringsrecht, staan kort uitgelegd in de begrippenlijst.
Kun je een persoonlijkheidstest oefenen of halen?
Halen of zakken kan niet: een persoonlijkheidsvragenlijst kent geen goede of foute antwoorden. Blijf dus vooral jezelf. Uiteindelijk moet de baan bij jou passen.
Trainen zoals voor een capaciteitentest kan dus ook niet. Er is geen patroon of goed antwoord om te leren. Wat wel kan:
- Het formaat leren kennen. Ixly biedt op ixly.nl/kandidaten een gratis oefenversie van zijn persoonlijkheidsvragenlijst (Work-related Personality). Dan weet je vooraf hoe de schermen en de antwoordschaal werken.
- Voorbeelden uit je werk klaarzetten. De uitkomst kan terugkomen in een gesprek. Bereid voorbeelden voor met de STAR-methode: Situatie, Taak, Actie, Resultaat. Dat raadt LTP kandidaten ook aan.
Waarom sociaal wenselijk invullen weinig oplevert
Het is verleidelijk om in te vullen wat je denkt dat de werkgever wil horen. Dat levert om drie redenen weinig op.
- Het kan opvallen. Ixly maakt in het rapport van de normatieve vragenlijst zichtbaar hoe consistent je antwoordde, wat je zelfbeeld is en wat je antwoordtendentie is. Bij de ipsatieve versie is sociaal wenselijk antwoorden bovendien lastiger, omdat je steeds moet kiezen.
- De uitkomst wordt besproken. Bij een assessment van LTP geeft de psycholoog in het interview context en duiding bij al je resultaten. Een profiel dat niet past bij wat je vertelt, roept vragen op.
- Je wilt een baan die bij je past. Word je aangenomen op een profiel dat niet van jou is, dan kom je terecht in werk dat je veel energie kost.
Zo vul je een persoonlijkheidstest in
- 1
Lees eerst de instructie
Kies je op een schaal, of moet je steeds kiezen tussen uitspraken? Dat bepaalt hoe je de vragen leest.
- 2
Denk aan jezelf op je werk of in je opleiding
Beantwoord de uitspraken vanuit hoe je nu bent in je werk, niet vanuit hoe je graag zou willen zijn.
- 3
Ga op je eerste reactie af
Lang twijfelen maakt je antwoorden niet beter. Klopt een uitspraak soms wel en soms niet, kies dan wat het vaakst klopt.
- 4
Maak hem in één rustige sessie af
De vragenlijst van Ixly duurt ongeveer 15 minuten. Kies een moment zonder haast of afleiding.
Je rechten bij een persoonlijkheidstest
- Vooraf aangekondigd. Volgens de NVP Sollicitatiecode hoort een psychologisch onderzoek of selectieassessment vooraf in de vacature te staan en volgens de voorwaarden van het NIP te verlopen.
- Eerst inzien, dan delen. Rapporteert een psycholoog aan de werkgever, dan krijg je onder de NIP-beroepscode vooraf de gelegenheid om het rapport in te zien. Voor het delen is jouw gerichte toestemming nodig.
- Blokkeren. Onder diezelfde code mag je in principe voorkomen dat het rapport naar de werkgever gaat, tenzij een wettelijke regeling dat uitsluit of de psycholoog een zwaarwegend belang ziet. Reken er wel op dat je procedure dan kan stoppen.
- Inzage via de AVG. Een organisatie die je gegevens gebruikt, moet je op verzoek laten zien welke gegevens ze heeft. Ook meningen en beoordelingen over jou vallen daaronder.
- Niet onbeperkt bewaren. Krijg je de baan niet, dan is het volgens de Autoriteit Persoonsgegevens gebruikelijk dat je gegevens uiterlijk 4 weken na de procedure worden verwijderd. Met jouw toestemming mogen ze langer blijven, tot maximaal een jaar.
Alles over inzage, blokkeren en bewaren staat bij je rechten bij een assessment.
Waar je je wél op kunt voorbereiden
Krijg je naast de vragenlijst ook een capaciteitentest? Daar loont oefenen wel, want die test heeft goede en foute antwoorden en een tijdslimiet. Lees eerst wat een capaciteitentest is, en kijk bij IQ-test bij een sollicitatie hoe je de score in je rapport leest. Wil je voelen hoe zo'n test werkt? Begin met de gratis mini-proeftest.
Over Denkniveau
Redactie Denkniveau
Onafhankelijke oefensite voor capaciteitentests
Denkniveau maakt eigen oefenvragen in de vorm van de capaciteitentests van Ixly, LTP en NOA. Feiten over tests, werkgevers en opleidingen zetten we alleen online met een openbare bron en een controledatum. Een fout gezien? Laat het ons weten, dan passen we de pagina aan.
Over Denkniveau · Redactiebeleid · Zo werkt onze test · Contact
Veelgestelde vragen
Kun je zakken voor een persoonlijkheidstest?
Nee. Een persoonlijkheidsvragenlijst kent geen goede of foute antwoorden. De werkgever kijkt hoe je profiel past bij de functie en het team. Een hoge of lage score op een eigenschap is op zichzelf niet goed of slecht.
Kun je een persoonlijkheidstest oefenen?
Niet zoals een capaciteitentest, want er is geen goed antwoord om te leren. Je kunt wel het formaat leren kennen: Ixly biedt op ixly.nl/kandidaten een gratis oefenversie van zijn persoonlijkheidsvragenlijst. Bereid daarnaast voorbeelden uit je werk voor, voor het gesprek.
Wat gebeurt er als je sociaal wenselijk antwoordt?
Dat kan opvallen. Ixly toont in het rapport van de normatieve vragenlijst je consistentie, je zelfbeeld en je antwoordtendentie, en bij de ipsatieve versie is sociaal wenselijk antwoorden lastiger. Bij LTP bespreekt de psycholoog je resultaten in het interview.
Hoe lang duurt een persoonlijkheidstest?
Dat verschilt per vragenlijst. Ixly noemt voor zijn persoonlijkheidsvragenlijst ongeveer 15 minuten. Vul hem in één keer in, op een rustig moment, en ga op je eerste reactie af.
Mag de werkgever de uitslag zomaar zien?
Niet zomaar. Volgens de NVP Sollicitatiecode geef je vooraf toestemming voordat het rapport met de organisatie wordt gedeeld. Rapporteert een psycholoog volgens de NIP-beroepscode, dan mag je het rapport eerst inzien en kun je het in principe blokkeren.
Bronnen
Zo kiezen en controleren we bronnen: redactiebeleid.
- Wat is een persoonlijkheidsvragenlijst? · LTP · 1 oktober 2026
- Alles over assessments · LTP · 1 oktober 2026
- Informatie voor kandidaten: vragenlijsten, tests, rollenspel en interview · LTP · 1 oktober 2026
- Assessment doen: tips voor kandidaten · LTP · 25 september 2020
- Work-related Personality (WPV) · Ixly · 1 oktober 2026
- De relatie tussen de Big Five en de WPV (ongedateerd) · Ixly · 1 oktober 2026
- Dit is het verschil tussen ipsatief en normatief (ongedateerd) · Ixly · 1 oktober 2026
- Assessments: overzicht met duur per test · Ixly · 1 oktober 2026
- Voor de kandidaat: gratis oefentests en tips · Ixly · 1 oktober 2026
- Career Drives (CarrièreWaarden) · Ixly · 1 oktober 2026
- NVP Sollicitatiecode (versie juli 2025), artikel 4.4 · NVP, Netwerk voor HR-professionals · 1 oktober 2026
- Beroepscode voor psychologen 2024 (artikelen 90, 92 en 95) · Nederlands Instituut van Psychologen (NIP) · 1 april 2024
- Recht op inzage · Autoriteit Persoonsgegevens · 1 oktober 2026
- Persoonsgegevens van sollicitanten (bewaartermijn) · Autoriteit Persoonsgegevens · 2 januari 2025
Denkniveau is een onafhankelijke aanbieder van oefenmateriaal en is niet verbonden aan, gesponsord door of goedgekeurd door Ixly B.V., LTP of NOA. Ixly, LTP en NOA zijn merken van hun eigenaars; de namen van hun tests (zoals ACT, Cognitive Ability Pro, G-test, MCT-H en MCT-A) gebruiken we alleen om naar die tests te verwijzen. Onze oefenvragen zijn zelf ontwikkeld en onze scores zijn indicatief.
Gratis oefenplan
5 dagen, 5 mails. Elke dag beter voorbereid.
Elke ochtend één korte les met een aanpak die je meteen kunt toepassen. Van de eerste cijferreeks tot de testdag zelf.
- 1Zo werkt de test
- 2Cijferreeksen
- 3Figurenreeksen
- 4Analogieën en tijdsdruk
- 5De testdag zelf