Abstract redeneren oefenen: figuurreeksen, matrices en analogieën
Door de redactie van Denkniveau
Bijgewerkt 1 oktober 20266 min lezenFeiten gecontroleerd op 1 oktober 2026
Abstract redeneren is patronen ontdekken in figuren die niets betekenen, en die regel toepassen op een nieuwe figuur. In een abstracte redeneertest kies je welke figuur in een reeks of raster hoort: bij Ixly zijn dat figurenreeksen, bij LTP abstracte matrices en in de G-test ook figurenanalogieën en figurenreeksen op een rij. Je oefent het door de vaste regels te leren herkennen en per eigenschap te werken: vorm, aantal, kleur, stand en plek.
Wat is abstract redeneren?
Abstract redeneren, ook wel abstract redeneervermogen of abstract-analytisch inzicht, is het vermogen om verbanden te zien zonder woorden of getallen. Ixly noemt het conceptueel redeneervermogen: snel patronen, samenhang en hoofdzaken herkennen. De matrix test van LTP meet het vermogen om abstract te redeneren en met abstracte informatie om te gaan.
Omdat er geen taal of rekenwerk in zit, hangt dit onderdeel weinig af van wat je op school hebt geleerd. Figurenreeksen zijn daarom ook goed te gebruiken bij kandidaten met Nederlands als tweede taal. Het testtype heet ook wel een matrixtest; de eerste versies, van Raven, stammen uit de jaren dertig van de vorige eeuw.
Welke abstracte tests kun je krijgen?
| Test | Wat je ziet | Antwoorden | Tempo |
|---|---|---|---|
| Figurenreeksen in de ACT (Ixly) | Een raster van 3 × 3 met een leeg vak rechtsonder | 4 | 45 seconden per puzzel, 10 tot 17 puzzels, adaptief |
| Abstract Reasoning (Ixly) | Een losse, adaptieve test met figurenreeksen: je kiest de juiste opvolger | Niet bekend | Ongeveer 10 minuten |
| Abstracte matrix test (LTP) | Acht figuren in een raster van 3 × 3, met een vraagteken rechtsonder | 8 | Eén klok; proeftest: 6 opgaven in 5 minuten |
| G-test (LTP) | Matrices, figurenanalogieën en figurenreeksen op een rij, tussen andere vragen door | 8 bij matrices, anders 4 | 50 vragen in 20 minuten |
Ook in Cognitive Ability Pro, de nieuwere test van Ixly, zijn de vragen vooral visueel, verdeeld over elf vraagtypen. Welke test jij krijgt, staat meestal in je uitnodiging of in het testportaal.
Figuurreeksen en figurenreeksen (Ixly)
In de ACT Algemene Intelligentie is het abstracte onderdeel een figurenreeks: een raster van 3 bij 3 vakken, met in acht vakken een figuur. Door de rijen en kolommen lopen regels, en jij kiest uit vier opties welke figuur in het lege vak hoort. Vaak werken er twee of drie regels tegelijk, zoals in dit voorbeeld:
Antwoord
Uitleg
- 1.In elke rij en in elke kolom komt elke vorm precies één keer voor: driehoek, vierkant en ster.
- 2.In elke rij en in elke kolom komt elke vulling precies één keer voor: gestreept, leeg en grijs.
- 3.Van links naar rechts neemt het aantal figuren in elke rij toe: 1, 2 en 3.
- 4.Rechtsonder hoort dus drie gestreepte vierkanten.
In de losse test Abstract Reasoning ontdek je een patroon in een reeks figuren en kies je de juiste opvolger. Die rijvorm heet in veel oefenmateriaal een figuurreeks. De regels zijn dezelfde; alleen kijk je nu van figuur naar figuur:
Antwoord
Uitleg
- 1.Het figuurtje schuift steeds één plek met de klok mee.
- 2.Tegelijk wisselt de vorm in een vaste volgorde: cirkel, ster, vierkant.
- 3.Het volgende figuur is dus een zwart vierkant linksonder.
Alle regels, een aanpak rij voor rij en vijf gratis oefenpuzzels vind je bij figuurreeksen oefenen.
Abstracte matrices (LTP)
In de abstracte matrix test van LTP zie je ook een raster van 3 bij 3, met acht figuren en een vraagteken rechtsonder. Het verschil zit in de antwoorden: je kiest uit acht figuren, twee keer zoveel als bij Ixly. Er staan dus meer bijna-goede figuren tussen, en gokken op wat er "normaal" uitziet werkt slecht. In de G-test zijn de figuren vaak gekleurd. Zo ziet een matrix in die vorm eruit, met acht antwoorden:
Antwoordopties
Uitleg
- 1.In elke kolom is het aantal gelijk: 1, 2, 3.
- 2.In elke rij is de vorm gelijk.
- 3.Elke kleur komt in elke rij en kolom één keer voor.
- 4.Rechtsonder hoort dus drie paarse vijfhoeken.
Meer uitleg en oefenvragen staan bij de abstracte matrix test.
Figurenanalogieën (G-test van LTP)
Bij een figurenanalogie verandert figuur A in figuur B. Jij voert precies dezelfde verandering uit op figuur C en kiest de uitkomst uit vier figuren. Vaak gebeuren er twee dingen tegelijk, zoals draaien en van kleur veranderen. Een klassieke valkuil is spiegelen verwarren met een halve slag draaien:
Antwoordopties
Uitleg
- 1.De tweede figuur is het spiegelbeeld van de eerste: links en rechts zijn omgewisseld.
- 2.Spiegel figuur C dus ook in een verticale lijn (links wordt rechts). Let op: een halve slag draaien geeft iets anders.
Oefen dit verder bij figurenanalogieën. De rijvorm van de G-test, met vier tekeningen en een vraagteken, staat bij figurenreeksen van LTP.
De regels die overal terugkomen
Of het nu om een reeks, een matrix of een analogie gaat: bijna elke opgave is gebouwd uit dezelfde handvol regels.
| Regel | Wat je ziet |
|---|---|
| Elk één keer | In elke rij en kolom staat elke vorm of kleur precies één keer |
| Toenemen of afnemen | Het aantal, de grootte of het aantal hoeken groeit met een vaste stap |
| Draaien | Een figuur of een deel ervan draait steeds een vaste hoek |
| Schuiven | Een figuurtje schuift langs de rand of springt door de hoeken |
| Optellen of wegstrepen | Vak 3 bevat de lijnen van vak 1 en vak 2 samen, of alleen wat ze niet gemeen hebben |
| Spiegelen | Links en rechts wisselen; dat is iets anders dan een halve slag draaien |
| Vast kenmerk | Iets blijft overal gelijk, en dus ook in het antwoord |
Aanpak: per eigenschap werken en wegstrepen
- 1
Benoem wat er verandert
Vorm, aantal, kleur of vulling, grootte, stand of plek? Schrijf voor jezelf op welke eigenschappen tussen de figuren verschillen.
- 2
Zoek per eigenschap de regel
Neem één eigenschap tegelijk. Twee regels in je hoofd tegelijk vasthouden gaat snel mis; twee keer één regel niet.
- 3
Streep weg wat een regel breekt
Elke regel die je vindt, is een filter. Foute antwoorden lijken vaak sterk op het goede en wijken maar op één eigenschap af.
- 4
Controleer in de andere richting
Klopt je antwoord ook als je de kolom van boven naar beneden leest, of als je de verandering van A naar B nog eens naloopt? Dan heb je het.
Een verschil in volgorde: met vier opties, zoals bij Ixly, is het slim om eerst de opties te vergelijken, zodat je weet welke eigenschappen ertoe doen. Met acht opties, zoals bij LTP, bepaal je beter eerst zelf wat er rechtsonder moet komen, en zoek je dat daarna op.
Tempo: 45 seconden of één klok
In de ACT van Ixly heb je 45 seconden per puzzel, en geen antwoord telt als fout. Weet je het na 35 seconden nog niet, kies dan de optie die aan de meeste regels voldoet. Bij LTP heb je één klok voor de hele test; in de G-test is dat gemiddeld 24 seconden per vraag. Je mag daar vragen overslaan en later terugkomen, en alleen goede antwoorden tellen, dus laat aan het eind niets open.
Zo oefen je abstract redeneren
- Leer de regels zonder klok. Maak de voorbeelden op deze pagina en de oefenpuzzels per vraagtype, en lees steeds de uitleg.
- Maak de gratis oefentests van het testbureau. Ixly heeft op zijn kandidatenpagina een oefentest Abstract Reasoning, ook in een mbo-versie. Op de oefensite van LTP staat een proeftest van de matrix test.
- Oefen daarna met tijd. Doe de gratis proeftest in de stijl van Ixly, of de gratis mini-G-test voor het tempo van LTP.
- Leer van je fouten. Zoek bij elke fout uit welke eigenschap je miste. Meestal is dat steeds dezelfde, en die kun je gericht oefenen.
Ixly geeft zelf een vergelijkbaar advies: begrijp vooral de logica achter een opgave, dan zie je bij de volgende sneller hoe die is opgebouwd. Hoeveel oefenen oplevert, lees je bij heeft oefenen zin?, en een plan per dag staat in het oefenplan van een week. Wil je ook de andere onderdelen oefenen, kijk dan bij numeriek redeneren en verbale analogieën.
Over Denkniveau
Redactie Denkniveau
Onafhankelijke oefensite voor capaciteitentests
Denkniveau maakt eigen oefenvragen in de vorm van de capaciteitentests van Ixly, LTP en NOA. Feiten over tests, werkgevers en opleidingen zetten we alleen online met een openbare bron en een controledatum. Een fout gezien? Laat het ons weten, dan passen we de pagina aan.
Over Denkniveau · Redactiebeleid · Zo werkt onze test · Contact
Veelgestelde vragen
Wat is abstract redeneren?
Abstract redeneren is patronen ontdekken in figuren zonder betekenis en die regel toepassen op een nieuwe figuur. Je kiest bijvoorbeeld welke figuur een raster van 3 bij 3 afmaakt, of welke figuur in een reeks volgt. Er komen geen woorden of sommen aan te pas.
Kun je abstract redeneren oefenen?
Je denkvermogen verandert niet in een paar dagen, maar de regels in deze puzzels zijn beperkt en goed te leren: elk één keer per rij, draaien, schuiven, optellen en wegstrepen. Wie ze snel herkent, verliest minder tijd en maakt minder fouten door tijdsdruk.
Welke abstracte test krijg je bij Ixly en LTP?
Bij Ixly zijn het figurenreeksen: in de ACT puzzels van 3 bij 3 met vier antwoorden, en daarnaast de losse test Abstract Reasoning van ongeveer 10 minuten. Bij LTP is het de abstracte matrix test met acht antwoorden; in de G-test komen ook figurenanalogieën en figurenreeksen op een rij voor.
Wat is het verschil tussen een figuurreeks en een matrix?
Bij een figuurreeks staan de figuren op een rij en kies je de figuur die volgt. Bij een matrix staan ze in een raster van 3 bij 3 en vul je het lege vak in; de regels lopen dan door de rijen en de kolommen. Ixly noemt ook die rasters figurenreeksen.
Hoeveel tijd heb je bij een abstracte redeneertest?
In de ACT van Ixly 45 seconden per puzzel; voor Abstract Reasoning noemt Ixly ongeveer 10 minuten in totaal. Bij LTP heeft elke test één klok: de proeftest van de matrix test op de oefensite van LTP duurt 5 minuten voor 6 opgaven, en in de G-test heb je gemiddeld 24 seconden per vraag.
Bronnen
Zo kiezen en controleren we bronnen: redactiebeleid.
- Handleiding ACT Algemene Intelligentie (V4, 2020) · Ixly · 1 februari 2020
- Abstract Reasoning · Ixly · 1 oktober 2026
- Overzicht van alle assessments · Ixly · 1 oktober 2026
- Gratis oefentests voor kandidaten · Ixly · 1 oktober 2026
- Assessment oefenen · Ixly · 1 oktober 2026
- Cognitive Ability Pro · Ixly · 1 oktober 2026
- Oefensite voor deelnemers (proeftests per niveau) · LTP · 1 oktober 2026
- Instructie, oefenvragen en testscherm van de G-test, gezien bij een afname door een kandidaat voor een managementfunctie bij Holland Casino · LTP-portaal (eigen waarneming) · 28 september 2026
Denkniveau is een onafhankelijke aanbieder van oefenmateriaal en is niet verbonden aan, gesponsord door of goedgekeurd door Ixly B.V., LTP of NOA. Ixly, LTP en NOA zijn merken van hun eigenaars; de namen van hun tests (zoals ACT, Cognitive Ability Pro, G-test, MCT-H en MCT-A) gebruiken we alleen om naar die tests te verwijzen. Onze oefenvragen zijn zelf ontwikkeld en onze scores zijn indicatief.
Gratis oefenplan
5 dagen, 5 mails. Elke dag beter voorbereid.
Elke ochtend één korte les met een aanpak die je meteen kunt toepassen. Van de eerste cijferreeks tot de testdag zelf.
- 1Zo werkt de test
- 2Cijferreeksen
- 3Figurenreeksen
- 4Analogieën en tijdsdruk
- 5De testdag zelf