Cijferreeksen oplossen: 12 patronen en tips met uitleg
Door de redactie van Denkniveau
Bijgewerkt 26 september 20267 min lezenFeiten gecontroleerd op 26 september 2026
Een cijferreeks los je op door eerst naar de verschillen tussen de getallen te kijken, daarna naar keer- en deelsommen, en pas dan naar lastigere patronen zoals afwisselende bewerkingen of twee reeksen door elkaar. Ken je de 12 patronen hieronder, dan heb je voor de meeste reeksen een vast startpunt. Elk patroon heeft een eigen voorbeeld met uitleg, en tussendoor kun je oefenen met uitgewerkte opgaven.
Zo ziet een cijferreeks eruit in de Ixly-test
In de ACT Algemene Intelligentie van Ixly zie je een rij getallen met een vraagteken erachter. Je kiest uit een aantal antwoordopties het getal dat op de plek van het vraagteken hoort; de voorbeelden in de handleiding tonen er vijf. Je hebt 45 seconden per vraag, en de test is adaptief: goede antwoorden leveren moeilijkere reeksen op. Meer over het onderdeel zelf lees je bij cijferreeksen oefenen en ACT Algemene Intelligentie.
Let op de notatie: de test toont decimalen met een punt, zoals in het Engels. "2.5" betekent dus twee en een half. In de reeksen hieronder schrijven we de getallen zoals de test ze toont; in de lopende tekst gebruiken we de Nederlandse komma.
Het stappenplan in 45 seconden
- 1
Kijk naar richting en grootte
Stijgt de reeks, daalt hij, of springt hij op en neer? En groeit hij langzaam of snel? Snelle groei wijst meestal op vermenigvuldigen.
- 2
Schrijf de verschillen op
Noteer tussen elk paar getallen het verschil. Bij veel reeksen zie je het patroon dan al.
- 3
Bekijk de verschillen van de verschillen
Is er geen vast verschil? Kijk dan of de verschillen zelf een patroon vormen.
- 4
Probeer keer en delen
Groeit de reeks snel of wordt hij steeds kleiner? Deel dan elk getal door het getal ervoor.
- 5
Kijk om de andere plek
Springt de reeks heen en weer? Bekijk de getallen op de oneven en op de even plekken apart.
- 6
Controleer met de opties en kies
Reken je antwoord na en zoek het tussen de opties. Kom je er na ongeveer 30 seconden niet uit, kies dan de meest waarschijnlijke optie.
De 12 patronen met voorbeelden
1. Een vast getal erbij of eraf
Elke stap telt hetzelfde getal op of trekt het af. Dit is het eerste wat je controleert.
14 · 21 · 28 · 35 · 42 · ?Steeds +7, dus het antwoord is 49.93 · 81 · 69 · 57 · 45 · ?Steeds −12, dus het antwoord is 33.
2. Steeds keer of gedeeld door hetzelfde getal
Elke stap vermenigvuldigt of deelt met hetzelfde getal. Je herkent het aan snelle groei, of aan een reeks die steeds halveert.
3 · 12 · 48 · 192 · 768 · ?Steeds ×4, dus 3072.56 · 28 · 14 · 7 · 3.5 · ?Steeds gedeeld door 2, dus 1,75. In de test staat dat als 1.75.
3. Het verschil groeit met een vast getal
De verschillen tussen de getallen worden telkens met hetzelfde getal groter.
6 · 8 · 12 · 18 · 26 · ?De verschillen zijn +2, +4, +6 en +8. Het volgende verschil is +10, dus 36.
Oefen tussendoor met een uitgewerkte opgave:
Antwoord
Uitleg
- 1.Wat erbij komt, wordt steeds 1 groter.
- 2.+ 2, + 3, + 4, + 5 … dus nu + 6.
- 3.26 + 6 = 32.
- 4.Het juiste antwoord is 32.
4. Het verschil verdubbelt
De verschillen vormen zelf een keer-reeks, bijvoorbeeld ×2 of ×3.
7 · 8 · 10 · 14 · 22 · ?De verschillen zijn +1, +2, +4 en +8. Het volgende verschil is +16, dus 38.
5. De verschillen zijn kwadraten
De verschillen zijn 1, 4, 9, 16 enzovoort: de kwadraten van 1, 2, 3 en 4.
5 · 6 · 10 · 19 · 35 · ?De verschillen zijn +1, +4, +9 en +16. Het volgende verschil is +25, dus 60.
6. Twee bewerkingen om en om
Om de beurt wordt er een andere bewerking toegepast. Je herkent het aan een reeks die afwisselend hard stijgt en een beetje zakt.
4 · 12 · 9 · 27 · 24 · ?Het patroon is ×3, −3, ×3, −3. De volgende stap is ×3, dus 72.
7. Twee reeksen door elkaar
De getallen op de oneven plekken vormen één reeks, de getallen op de even plekken een andere. Je herkent het aan grote sprongen heen en weer.
2 · 30 · 5 · 26 · 8 · ?Op de oneven plekken staat 2, 5, 8 (steeds +3). Op de even plekken staat 30, 26 (steeds −4). Het vraagteken staat op een even plek, dus 22.
Probeer er nog een:
Antwoord
Uitleg
- 1.Om en om komt er 9 bij en gaat er 7 af.
- 2.Nu is het weer + 9: 26 + 9 = 35.
- 3.Het juiste antwoord is 35.
8. Kwadraten en machten
De reeks bestaat uit kwadraten (1, 4, 9, 16, 25) of derdemachten (1, 8, 27, 64), soms met een vast getal erbij of eraf.
3 · 8 · 15 · 24 · 35 · ?Dit zijn 2² − 1, 3² − 1, 4² − 1, 5² − 1 en 6² − 1. Het volgende is 7² − 1, dus 48. Via de verschillen kom je er ook: +5, +7, +9, +11, dus daarna +13.
9. De vorige getallen optellen
Elk getal is de som van de twee getallen ervoor, zoals in de bekende rij van Fibonacci. Soms is het de som van de drie getallen ervoor.
3 · 4 · 7 · 11 · 18 · ?3 + 4 = 7, 4 + 7 = 11, 7 + 11 = 18. Het volgende is 11 + 18, dus 29.1 · 2 · 3 · 6 · 11 · ?Hier tel je telkens drie getallen op: 3 + 6 + 11 = 20.
10. Keer een getal en dan plus of min
Per stap gebeuren er twee dingen: eerst vermenigvuldigen, dan iets erbij of eraf.
2 · 5 · 14 · 41 · 122 · ?Steeds ×3 en dan −1. Het volgende is 122 × 3 − 1, dus 365.
Tip: de verschillen zijn hier 3, 9, 27 en 81, en die vormen zelf een ×3-reeks. Zie je dat, dan zit er vaak zo'n combinatie achter.
11. Een vermenigvuldiger die steeds groter wordt
De vermenigvuldiger loopt op: ×1, ×2, ×3 enzovoort. Of andersom: je deelt door een steeds groter getal.
5 · 5 · 10 · 30 · 120 · ?Het patroon is ×1, ×2, ×3, ×4. De volgende stap is ×5, dus 600.720 · 360 · 120 · 30 · 6 · ?Gedeeld door 2, 3, 4 en 5. De volgende stap is gedeeld door 6, dus 1.
Een lastiger voorbeeld om mee te oefenen:
Antwoord
Uitleg
- 1.Elk getal is het vorige keer −3: het teken wisselt steeds en het getal wordt 3 keer zo groot.
- 2.162 × −3 = −486.
- 3.Het juiste antwoord is −486.
12. Min-getallen en tekenwissels
Wisselt de reeks steeds tussen plus en min, dan wordt er vaak vermenigvuldigd met een negatief getal.
-2 · 6 · -18 · 54 · -162 · ?Steeds ×−3, dus 486. Let op: min keer min is plus.
Snelheidstips voor 45 seconden
- Schat eerst. Moet het antwoord groter of kleiner zijn dan het laatste getal, en ongeveer hoeveel? Daarmee kun je vaak al opties wegstrepen.
- Schrijf de verschillen op, als je kladpapier mag gebruiken. Boven de reeks genoteerd zie je een patroon sneller.
- Gebruik de opties. Staan er opties die veel te groot of te klein zijn, of een min-getal terwijl de reeks alleen stijgt? Streep ze weg.
- Begin simpel. Controleer altijd eerst verschillen en keer-sommen voordat je een ingewikkeld patroon zoekt.
- Blijf niet hangen. Kies na ongeveer 30 seconden. Een vraag zonder antwoord telt als fout, en je kunt niet terug.
Veelgemaakte fouten
- Te snel een patroon kiezen dat alleen bij de eerste twee of drie getallen past. Controleer je regel altijd op de hele reeks.
- Rekenfouten onder tijdsdruk, vooral bij keer-sommen en min-getallen. Reken een tweede keer terug vanaf het antwoord.
- De decimale punt verkeerd lezen: 2.5 is twee en een half, geen 25.
- De plek van het vraagteken vergeten bij twee reeksen door elkaar. Tel of het vraagteken op een even of een oneven plek staat.
- Het vorige antwoord laten meespelen. Twijfel je achteraf over een vraag, laat dat los: de volgende reeks telt net zo zwaar.
Nog een laatste oefening om het rijtje af te sluiten:
Antwoord
Uitleg
- 1.Wat erbij komt, zijn de priemgetallen 5, 7, 11, 13 … (getallen die alleen deelbaar zijn door 1 en zichzelf).
- 2.+ 5, + 7, + 11, + 13 … dus nu + 17.
- 3.37 + 17 = 54.
- 4.Het juiste antwoord is 54.
Zo oefen je verder
Patronen herken je sneller naarmate je er meer hebt gezien. Ixly geeft zelf hetzelfde advies: leer de logica achter de opgaven, in plaats van losse vragen uit je hoofd te leren. Oefen daarom met veel verschillende reeksen onder tijdsdruk, en kijk na elke fout welk patroon je miste.
Op cijferreeksen oefenen vind je gratis voorbeeldvragen met uitleg. In de gratis proeftest oefen je cijferreeksen samen met de andere twee onderdelen van de ACT, met 45 seconden per vraag. Algemene tips voor de testdag staan bij online capaciteitentest thuis maken.
Over Denkniveau
Redactie Denkniveau
Onafhankelijke oefensite voor capaciteitentests
Denkniveau maakt eigen oefenvragen in de vorm van de capaciteitentests van Ixly, LTP en NOA. Feiten over tests, werkgevers en opleidingen zetten we alleen online met een openbare bron en een controledatum. Een fout gezien? Laat het ons weten, dan passen we de pagina aan.
Over Denkniveau · Redactiebeleid · Zo werkt onze test · Contact
Veelgestelde vragen
Hoe los je een cijferreeks snel op?
Begin bij de verschillen tussen de getallen. Zie je geen vast verschil, kijk dan naar de verschillen van de verschillen, daarna naar keer en delen, en tot slot naar twee reeksen door elkaar. Controleer je antwoord met de opties.
Waarom staan er punten in de getallen van de Ixly-test?
De test toont decimalen met een punt, zoals in het Engels. 2.5 betekent dus twee en een half. Lees de getallen goed, zodat je 2.5 niet voor 25 aanziet.
Wat doe ik als ik een cijferreeks niet snap?
Kies na ongeveer 30 seconden de optie die het meest waarschijnlijk is. Een vraag zonder antwoord telt bij de ACT als fout, en je kunt niet terug. Kijk na het oefenen welk patroon je miste.
Kun je cijferreeksen leren?
Ja. Veel reeksen zijn gebouwd op een beperkt aantal patronen, zoals vaste verschillen, keer-reeksen en twee reeksen door elkaar. Wie die patronen kent en onder tijdsdruk oefent, herkent ze sneller.
Bronnen
Zo kiezen en controleren we bronnen: redactiebeleid.
- Handleiding ACT Algemene Intelligentie (V4, 2020) · Ixly · 1 februari 2020
- Cognitive Ability (ACT Algemene Intelligentie): productpagina · Ixly · 26 september 2026
- How to practise an assessment · Ixly · 26 september 2026
Denkniveau is een onafhankelijke aanbieder van oefenmateriaal en is niet verbonden aan, gesponsord door of goedgekeurd door Ixly B.V., LTP of NOA. Ixly, LTP en NOA zijn merken van hun eigenaars; de namen van hun tests (zoals ACT, Cognitive Ability Pro, G-test, MCT-H en MCT-A) gebruiken we alleen om naar die tests te verwijzen. Onze oefenvragen zijn zelf ontwikkeld en onze scores zijn indicatief.
Gratis oefenplan
5 dagen, 5 mails. Elke dag beter voorbereid.
Elke ochtend één korte les met een aanpak die je meteen kunt toepassen. Van de eerste cijferreeks tot de testdag zelf.
- 1Zo werkt de test
- 2Cijferreeksen
- 3Figurenreeksen
- 4Analogieën en tijdsdruk
- 5De testdag zelf